Mới học tiếng Trung, tuần đầu học gì: 7 ngày, mỗi ngày 1 việc

Tin tức · Cập nhật 16/10/2026

Mới học tiếng Trung thì học gì trước? Tuần đầu, hãy học âm trước, câu sau, chữ cuối. Mỗi ngày chỉ một việc, khoảng mười lăm đến ba mươi phút: hai ngày cho pinyin và thanh điệu, một ngày cho âm khó, hai ngày cho câu chào hỏi, một ngày cho chữ Hán đầu tiên, ngày cuối ôn lại. Mục tiêu cuối tuần: tự nói được vài câu giới thiệu bản thân, đọc đúng thanh.

Người mới hay kẹt ở cùng một chỗ: mở mạng ra thấy quá nhiều thứ phải học, lưu cả chục tài liệu, rồi không biết mở cái nào trước. Có người lao vào viết chữ ngay buổi đầu, có người học thuộc danh sách từ mà chưa đọc đúng một âm. Bài này không dạy hết mọi thứ. Bài này chỉ chọn giúp bạn bảy việc cho bảy ngày đầu, theo một thứ tự hợp lý.

Dấu hiệu bạn đang bắt đầu sai thứ tự

• Bạn đã lưu nhiều tài liệu, nhưng chưa học xong tài liệu nào.
• Bạn học thuộc mặt chữ và nghĩa, nhưng đọc lên không chắc thanh nào.
• Bạn đọc pinyin theo kiểu chữ Việt, ví dụ đọc “c” như “k”.
• Buổi đầu bạn học hai tiếng liền, buổi sau thì không mở ra nữa.
• Bạn chưa nói thành tiếng một câu tiếng Trung nào.

Vì sao tuần đầu nên học âm trước chữ

Tiếng Trung là ngôn ngữ có thanh điệu. Cùng một âm, đổi thanh là đổi nghĩa. Nếu tuần đầu bạn học sai thanh, những tuần sau sẽ phải sửa lại từng từ đã thuộc, tốn công gấp nhiều. Học âm trước giống như đổ móng trước khi xây nhà.

Người Việt có lợi thế: tiếng Việt cũng có thanh điệu, nên tai bạn đã quen nghe cao thấp. Nhưng tiếng Trung lại có những âm tiếng Việt không có, như zh, ch, sh, r, hay ü. Chữ pinyin trông giống chữ Việt mà đọc khác, nên dễ đọc theo thói quen.

Chữ Hán thì cần thời gian lâu dài. Tuần đầu chỉ cần làm quen: biết chữ được ghép từ bộ thủ, viết theo thứ tự nét. Học chữ sau khi đã nghe và nói được vài câu, bạn sẽ nhớ chữ gắn với âm, không phải nhớ hình vẽ rời rạc.

Trong bài đọc mẫu “Học ngoại ngữ thứ hai”, người viết kể về giai đoạn đầu của mình rất thật:

Phát âm khó ở đầu là chuyện bình thường. Vì vậy hãy dành cho nó những ngày đầu tiên, khi bạn còn nhiều hứng thú nhất.

Lịch 7 ngày, mỗi ngày 1 việc

Mỗi ngày chỉ làm đúng một việc dưới đây. Làm xong thì dừng, dù còn hứng. Nếu một ngày bận, làm phần ôn của hôm trước trong năm phút, sáng mai làm tiếp. Đừng gộp hai ngày vào một.

Ngày 1: Làm quen bảng pinyin

Pinyin là cách ghi âm tiếng Trung bằng chữ cái Latinh. Một âm tiết gồm thanh mẫu (phần đầu), vận mẫu (phần sau) và thanh điệu. Hôm nay chỉ nghe và đọc theo các thanh mẫu, vận mẫu cơ bản. Chưa cần nhớ hết. Mục tiêu là biết pinyin trông thế nào, đọc lên ra sao.

Ngày 2: Bốn thanh điệu và thanh nhẹ

Thanh 1 cao và ngang. Thanh 2 đi lên. Thanh 3 xuống thấp rồi lên. Thanh 4 đi xuống mạnh. Thanh nhẹ đọc ngắn và nhẹ. Hôm nay lấy một âm, ví dụ ma, đọc đủ bốn thanh: mā, má, mǎ, mà. Lặp lại tới khi nghe ra sự khác nhau. Nghe giọng mẫu trước, đọc theo sau, để tai kiểm tra lại miệng.

Ngày 3: Những âm người Việt hay đọc sai

Hôm nay soi kỹ vài âm: zh, ch, sh, r (cong lưỡi), so với z, c, s (lưỡi thẳng); j, q, x; và ü. Chữ c trong pinyin không đọc như “k” tiếng Việt. Chữ q không đọc như “qu”. Sau j, q, x, chữ u thực ra là ü. Nhìn khẩu hình, đọc từng cặp, ghi âm giọng mình rồi nghe lại.

• zhī – zī, chī – cī, shī – sī: một bên cong lưỡi lên, một bên giữ lưỡi thẳng, nghe khác hẳn nhau.
• rì: không đọc như “d” hay “z” tiếng Việt. Lưỡi cong lên như khi đọc sh, nhưng cổ họng rung (âm kêu); lưỡi không rung, không bật.
• jī, qī, xī: mặt lưỡi áp gần vòm miệng, môi dẹt như khi cười.
• lǜ – lù: ü tròn môi như u nhưng lưỡi đặt như i. Thử nói i rồi chu môi lại, giữ nguyên lưỡi.

Không cần đọc hoàn hảo trong một ngày. Mục tiêu của ngày 3 là nghe ra được sự khác nhau. Khi tai đã nghe ra, miệng sẽ sửa dần trong các tuần sau.

Ngày 4: Câu chào và hỏi tên

Từ hôm nay, bạn bắt đầu nói câu. Câu chào kèm tên mình có trong hội thoại mẫu “Làm quen với đồng nghiệp mới”:

Thêm câu “rất vui được gặp mọi người” trong bài đọc mẫu HSK1 “Chào hỏi, tự giới thiệu”:

Muốn hỏi tên người khác, dùng câu trong hội thoại mẫu Chào hỏi buổi sáng và làm quen bạn mới, khi hai bạn mới đến lần đầu gặp nhau:

Nghe từng câu, nói đuổi theo, rồi thay tên trong câu bằng tên của bạn. Nói thành tiếng, không đọc thầm.

Ngày 5: Nói mình là ai, cảm ơn và tạm biệt

Thêm một câu nói mình là người nước nào. Trong hội thoại mẫu “Lần đầu vào chợ quần áo Bắc Kinh”, chủ sạp hỏi mua mấy cái, người mua người Việt liền giới thiệu mình:

Bạn chỉ cần nửa đầu: 我是越南人 (tôi là người Việt Nam). Muốn cảm ơn ai vì một việc cụ thể, dùng câu trong hội thoại mẫu Cảm ơn và xin lỗi trong cuộc sống hằng ngày:

Lúc chia tay, chỉ cần một từ: 再见 (zàijiàn, tạm biệt).

Ngày 6: Bộ thủ và chữ Hán đầu tiên

Chữ Hán được ghép từ các bộ phận nhỏ gọi là bộ thủ. Hôm nay học vài chữ bạn đã gặp trong tuần: 人 (người), 女 và 子 ghép thành 好 (tốt), 口 (miệng) trong 叫 (gọi, tên là). Viết theo đúng thứ tự nét. Âm Hán Việt giúp bạn nhớ: 人 là “nhân”, 好 là “hảo”.

Ngày 7: Ôn lại cả tuần, ghi âm một đoạn

Không học gì mới. Nghe lại các câu đã học, đọc lại bốn thanh, viết lại vài chữ. Cuối buổi, ghép các câu thành một đoạn giới thiệu ngắn: chào, nói tên, nói mình là người Việt Nam, cảm ơn và tạm biệt. Ghi âm đoạn đó và giữ lại. Vài tuần sau nghe lại, bạn sẽ thấy mình đã khác.

Hết tuần đầu: tự kiểm tra trước khi đi tiếp

Tối ngày 7, trả lời năm câu hỏi dưới đây. Không cần đúng cả năm mới được sang tuần sau. Câu nào chưa được thì tuần sau dành thêm vài phút mỗi ngày cho phần đó.

1. Nghe một âm bất kỳ, bạn có đoán được nó thanh mấy không?
2. Bạn có tự đọc được zh, ch, sh khác với z, c, s không?
3. Bạn có nói liền được câu chào, tên mình và quốc tịch mà không nhìn chữ không?
4. Bạn có nhận ra chữ 人, 好, 叫 khi gặp lại trong câu không?
5. Bạn đã có một đoạn ghi âm tự giới thiệu để nghe lại sau này chưa?

Nếu bạn lỡ một hai ngày trong tuần, đừng bắt đầu lại từ ngày 1. Làm tiếp ngày bạn đang dừng. Bảy ngày có thể kéo thành mười ngày, không sao cả. Điều quan trọng là đi hết bảy việc theo đúng thứ tự.

Sai lầm hay gặp trong tuần đầu

• Học quá nhiều trong ngày đầu. Ngày đầu càng dài, ngày thứ hai càng khó mở lại. Một việc mỗi ngày là đủ.
• Bỏ qua thanh điệu vì “đọc gần đúng là được”. Sai thanh có thể thành từ khác nghĩa. Sửa ngay từ tuần đầu dễ hơn sửa sau vài tháng.
• Chỉ nhìn, không nói thành tiếng. Đọc thầm không luyện được miệng. Mỗi câu học xong phải nói ra, tốt nhất là ghi âm lại.
• Đọc pinyin theo chữ Việt. c, q, x, zh, ch, sh, r đều có cách đọc riêng. Nghe giọng mẫu trước khi tự đọc.
• Học danh sách từ rời. Mười từ rời khó dùng hơn ba câu hoàn chỉnh. Tuần đầu, học theo câu.
• Đổi tài liệu liên tục. Mỗi tài liệu sắp xếp một kiểu. Chọn một nơi, học hết tuần đầu rồi mới đánh giá.

Làm trên 123tiengtrung.com thế nào

Trên 123tiengtrung.com, mỗi ngày trong lịch có chỗ để làm:

• Ngày 1: Bảng pinyin để nghe và đọc theo từng âm.
• Ngày 2: Thanh điệu để luyện bốn thanh và thanh nhẹ.
• Ngày 3: Khẩu hình để nhìn miệng và lưỡi khi đọc âm khó.
• Ngày 4 và 5: mục Giao tiếp, các hội thoại chào hỏi, làm quen. Nghe từng câu, luyện nói đuổi.
• Ngày 6: Bộ thủ có tô màu bộ thủ và âm Hán Việt; Luyện viết để tập thứ tự nét.
• Từ tuần thứ hai: Lộ trình chia việc mỗi ngày theo mục tiêu và số phút bạn chọn, để bạn không phải tự nghĩ hôm nay học gì.

Giới hạn cần biết: web không chấm phát âm tự động và không có giáo viên sửa. Bạn tự so giọng mình với giọng mẫu; ở gói Premium có ghi âm nghe lại. Audio giọng thật từng câu của hội thoại có ở gói Premium và trong thời gian dùng thử; tài khoản miễn phí có hạn mức câu nghe mỗi ngày.

Việc làm ngay hôm nay: mở Bảng pinyin, dành mười lăm phút nghe và đọc theo các âm đầu tiên. Xong là dừng. Ngày mai mở Thanh điệu.

Hỏi đáp

Bài do Đội biên soạn 123tiengtrung.com biên soạn, có hỗ trợ AI, đã kiểm duyệt. Cập nhật ngày 16/10/2026.