Tài liệu tự học tiếng Trung PDF: file nào nên giữ, và cách biến một file thành một buổi học
Tài liệu tự học tiếng Trung dạng PDF không thiếu. Cái thiếu là một file đúng trình độ, đúng dạng đề bạn sắp thi, có audio đi kèm, và một cách dùng nó thành buổi học thật. Bài này giúp bạn lọc lại thư mục tải về: file nào nên giữ, file nào để sau, rồi biến một file thành một buổi học ngay tối nay.
Trong các nhóm học, dưới mỗi bài đăng tài liệu thường có hàng dài bình luận “xin file”, “cho em xin với”, “ai có PDF HSK không”. Xin thì nhanh. Nhưng sau vài tháng, nhiều người có một thư mục đầy file trùng nhau, bản chụp mờ, đề cũ, và chưa học hết bài nào. Bài Kho lưu trữ ảo đã nói về thói quen lưu mà không học. Bài này đi tiếp một bước: chọn đúng file và dùng nó.
Bạn có đang sưu tầm tài liệu thay vì học? Tự kiểm tra
Mở thư mục tải về trên điện thoại hoặc máy tính, rồi đánh dấu những dòng đúng với bạn:
- Có nhiều file của cùng một cuốn sách, tên khác nhau, không nhớ bản nào đầy đủ.
- Có file là ảnh chụp từng trang sách, chữ nghiêng, mờ, không có audio.
- Có bộ đề ghi “HSK” nhưng không rõ theo cấu trúc cũ (2.0) hay mới (3.0).
- Bạn tải file vì thấy nhiều người xin, không phải vì nó đúng trình độ của mình.
- Bạn chưa học xong trọn một bài trong bất kỳ file nào.
- Mỗi lần mở thư mục, bạn mất thời gian chọn file nhiều hơn thời gian học.
- Có rất nhiều file PDF
- Có bản chụp mờ, không kèm audio
- Biết file nào đúng trình độ của mình
- Biết bộ đề theo HSK 2.0 hay HSK 3.0
- Đã học xong trọn một bài
Đánh dấu từ ba dòng trở lên nghĩa là bạn không thiếu tài liệu. Bạn đang thiếu một tiêu chí để lọc và một cách để dùng.
Vì sao xin được nhiều file mà vẫn không học
Tải về cho cảm giác đã bắt đầu
Bấm tải về là một việc nhỏ, xong ngay, và cho cảm giác mình vừa làm gì đó cho việc học. Mở file ra học thì cần ngồi yên, cần biết bắt đầu từ trang nào. Việc dễ thường thắng việc khó, nên số file tăng nhanh hơn số trang đã học.
File không đi kèm cách dùng
Một cuốn giáo trình học ở lớp thường có thầy cô, có lịch, có bài tập về nhà. Bản PDF chuyền tay chỉ còn lại trang giấy. Không ai bảo bạn hôm nay học trang nào, nghe đoạn nào, làm bài nào, nên file nằm im.
Quá nhiều lựa chọn
Có năm bộ tài liệu cùng cấp thì bạn mở bộ này một chút, bộ kia một chút, rồi không bộ nào học tới cuối. Ít file hơn thường dễ học hơn.
File không còn khớp với kỳ thi
Cấu trúc đề HSK theo chuẩn 3.0 khác đề cũ ở nhiều phần, trong khi nhiều bộ đề lưu hành trong nhóm vẫn theo dạng 2.0. Từ vựng, ngữ pháp trong sách cũ vẫn có ích, nhưng luyện đề cũ để đi thi thì dễ lệch dạng bài. Trước khi luyện đề, hỏi nơi bạn đăng ký thi đang dùng dạng đề nào. Bài HSK 2.0 hay 3.0 nói rõ phần nào học tiếp được.
Câu trong bài đọc mẫu “Lần đầu đi phỏng vấn xin việc” cho thấy một cách tra tài liệu có mục đích:
上网 (shàng wǎng) là lên mạng, 查 (chá) là tra, 资料 (zīliào) là tài liệu, 关于 (guānyú) là về. Người kể tra rất nhiều, nhưng tra về đúng một công ty, cho đúng một buổi phỏng vấn. Tài liệu có ích khi nó dẫn tới một việc cụ thể. Một file tải về “để dành” thì chưa dẫn tới việc gì.
Tài liệu nào nên giữ: lọc theo bảng này
Trước khi giữ hay bỏ, xem từng file qua năm câu hỏi dưới đây:
| Câu hỏi | Giữ nếu | Bỏ hoặc để sau nếu |
|---|---|---|
| Đúng trình độ chưa? | Có pinyin và nghĩa thì bạn hiểu được phần lớn trang đầu | Trang đầu toàn chữ lạ, hoặc quá dễ so với bạn |
| Theo chuẩn nào? | Ôn thi: ghi rõ cấu trúc HSK 3.0. Học giao tiếp: giáo trình nào hợp cũng được | Bộ đề không rõ cấu trúc, trùng tên, thiếu đáp án |
| Có audio không? | Có file nghe đi kèm từng bài | Chỉ có chữ, trong khi bạn đang cần nghe nói |
| Nguồn có rõ ràng không? | Nơi phát hành chia sẻ miễn phí, hoặc bạn đã mua sách | Bản chụp nguyên cuốn sách đang bán, không rõ ai đăng |
| Đọc được trên điện thoại không? | Chữ rõ, phóng to không vỡ | Ảnh chụp nghiêng, mờ, mất góc trang |
Sau khi lọc, mỗi mục tiêu chỉ nên giữ một bộ chính: một giáo trình để học bài mới, một nguồn nghe, và nếu sắp thi thì một bộ đề đúng cấu trúc. Phần còn lại cho vào thư mục “để sau”, đừng mở trong vài tuần tới.
Về bản quyền: nhiều file PDF chuyền tay trong nhóm là bản chụp sách đang bán. Bài này không phát file và không chỉ chỗ tải. Nếu một cuốn sách hợp với bạn, mua bản in hoặc bản điện tử chính thức: bạn có audio đầy đủ, chữ rõ, và người làm sách còn làm tiếp được. Bài Sách học HSK nên mua bản 3.0 hay 2.0 giúp bạn chọn bản.
Biến một file thành một buổi học: năm bước
- 1Chọn một file đã qua bảng lọc, mở đúng một bài, không lướt cả cuốn
- 2Đọc to từ mới của bài cùng pinyin
- 3Nghe audio, nói đuổi từng câu đến khi nói liền một hơi
- 4Chép lại vài câu dùng được, kèm nghĩa và lúc nào dùng
- 5Hôm sau nói lại các câu đó rồi mới sang bài mới
Bước 1: một bài, không phải một cuốn
Mở file, đi thẳng tới bài bạn đang học dở hoặc bài đầu tiên. Mục tiêu của buổi là xong một bài, không phải đọc lướt cả cuốn để “nắm tổng quan”. Ghi số trang vào tên file để lần sau mở là tới ngay chỗ cần học.
Bước 2 và 3: đọc to, rồi nghe nói đuổi
Đọc từ mới cùng pinyin, thành tiếng. Rồi mở audio, nghe từng câu và nói theo. Nếu file không có audio, tìm câu tương tự có giọng mẫu để nghe. Học nói mà chỉ nhìn chữ thì dễ đọc sai thanh mà không biết. Lấy ví dụ một câu ngắn trong hội thoại mẫu Nói về hôm qua, hôm nay, ngày mai ở công ty:
今天 (jīntiān) là hôm nay, 先 (xiān) là làm trước đã, 整理一下 (zhěnglǐ yíxià) là sắp xếp lại, 客户资料 (kèhù zīliào) là tài liệu khách hàng. Một câu như vậy đủ cho một lượt luyện: nghe, nói theo, che chữ rồi nói lại. Nó cũng đúng là việc bạn nên làm với thư mục tải về trước khi tải thêm.
Bước 4: chép câu, không chép cả trang
Chép lại vài câu bạn sẽ dùng thật, mỗi câu kèm nghĩa và tình huống dùng. Chép cả trang thì mệt mà khó nhớ. Ví dụ, trong một hội thoại mẫu ở quán ăn, sau khi được chỉ cách dùng máy gọi món cầm tay, nhân viên mới đáp người hướng dẫn:
明白 (míngbai) là hiểu rồi, 先练习一下 (xiān liànxí yíxià) là tập trước một chút. Câu này dùng được cả khi bạn vừa được chỉ việc ở xưởng hay ở văn phòng. Một câu chép kèm tình huống như vậy có ích hơn nửa trang chép tay không biết dùng lúc nào.
Bước 5: ôn trước khi mở bài mới
Hôm sau, trước khi mở bài tiếp theo, nói lại các câu đã chép mà không nhìn. Câu nào vấp thì nghe lại. Nhịp này chậm hơn đọc lướt, nhưng mỗi file bạn giữ sẽ thật sự được học. Một câu tự đặt để tự nhắc mình mỗi khi muốn tải thêm file:
文件 (wénjiàn) là tệp, tài liệu; 下载 (xiàzài) là tải về; 还没看 (hái méi kàn) là vẫn chưa xem. Nếu câu này đúng với file nào trong máy bạn, đó là file nên học trước khi tải thêm file mới.
- Tải thêm mỗi khi thấy người khác xin
- Lướt cả cuốn rồi đóng lại
- Chỉ nhìn chữ, không nghe
- Không nhớ mình học tới đâu
- Một bộ chính cho mỗi mục tiêu
- Mỗi buổi xong một bài
- Nghe và nói đuổi từng câu
- Ghi số trang, hôm sau học tiếp
Làm trên 123tiengtrung.com thế nào
123tiengtrung.com không phát file sách. Web cho bạn bài học đã chia sẵn, có audio, để bạn khỏi phải tự ghép từ nhiều file. Cụ thể, kèm giới hạn:
- Biết hôm nay học gì: Lộ trình chia việc mỗi ngày theo mục tiêu (giao tiếp, HSK hoặc đi làm) và số phút bạn chọn.
- Câu và audio đi cùng nhau: hội thoại trong Giao tiếp có audio giọng thật từng câu để nghe và nói đuổi. Tài khoản miễn phí nghe được một số câu mỗi ngày; gói Premium và thời gian dùng thử không bị hạn mức này.
- Đọc có pinyin và nghĩa khi cần: ở Đọc hiểu, bài đọc chia theo cấp HSK, bấm từng cụm để xem pinyin và nghĩa.
- Cần giấy tập viết: web tạo được PDF luyện viết cho những chữ bạn chọn (gói Premium). Bạn chọn chữ bằng nút “PDF luyện viết” trên thẻ từ; mở thẳng trang Luyện viết thì chưa chọn được chữ.
- Luyện đề đúng cấu trúc mới: thi thử HSK từ HSK1 đến HSK6 theo cấu trúc HSK 3.0, chấm ngay, có ở gói Premium (gồm giờ dùng thử của tài khoản mới). Thi thử chỉ để luyện, không phải chứng chỉ.
Giới hạn: web không bám đúng từng bài của một cuốn giáo trình in. Nếu bạn đang học theo một cuốn sách cụ thể, dùng web để nghe nói thêm, không thay cuốn sách đó. Web cũng không có giáo viên chấm bài và không có chữ phồn thể.
Việc làm ngay tối nay: mở thư mục tải về, chọn đúng một file qua được bảng lọc, đổi tên thành “HỌC – trang …”. Học xong một bài theo năm bước rồi mới tắt máy.
Hỏi đáp
Câu hỏi thường gặp
Có nên xoá hết file PDF đã tải?
Không cần xoá hết. Lọc theo bảng ở trên, giữ một bộ chính cho mỗi mục tiêu, phần còn lại để vào thư mục “để sau” và tạm quên nó đi.
Học bằng sách cũ theo HSK 2.0 có phí công không?
Từ vựng, ngữ pháp, câu giao tiếp trong sách cũ vẫn dùng được. Phần luyện đề thì nên chuyển sang dạng đề mới nếu bạn sắp thi, vì cấu trúc HSK 3.0 khác đề cũ ở nhiều phần.
File không có audio thì học thế nào?
Dùng file để học chữ và nghĩa, còn phần nghe nói thì tìm câu tương tự có giọng mẫu. Đừng tự đoán cách đọc lâu ngày, vì thói quen đọc sai càng lâu càng mất công sửa.
Một buổi học từ một file nên dài bao lâu?
Đủ để xong một bài theo năm bước. Nếu hôm đó bạn chỉ có ít phút, chia bài làm hai buổi, nhưng đừng bỏ bước nghe và nói đuổi.
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn