Từ dễ nhầm HSK4: 常常/往往, 合适/适合, 原来/本来, 害怕/恐怕: cách phân biệt, ví dụ, bài tập

常常 nói việc hay xảy ra, dùng được cho tương lai, mong muốn; 往往 nói quy luật rút ra từ thực tế, cần có bối cảnh, điều kiện và không dùng cho tương lai.

• 我常常给家里打电话。 🔊Wǒ chángcháng gěi jiā li dǎ diànhuà.Tôi hay gọi điện về nhà.
• 以后常常来玩儿！ 🔊Yǐhòu chángcháng lái wánr!Sau này nhớ năng đến chơi nhé!
• 周末超市里往往人很多。 🔊Zhōumò chāoshì li wǎngwǎng rén hěn duō.Cuối tuần siêu thị thường rất đông người.
• 第一次出国的人往往会想家。 🔊Dì-yī cì chūguó de rén wǎngwǎng huì xiǎng jiā.Người lần đầu ra nước ngoài thường hay nhớ nhà.

变化 là sự thay đổi tự diễn ra, không mang tân ngữ; 改变 là chủ động làm cho khác đi, mang tân ngữ (改变计划).

• 这几年家乡的变化很大。 🔊Zhè jǐ nián jiāxiāng de biànhuà hěn dà.Mấy năm nay quê hương thay đổi rất nhiều.
• 最近天气变化大，小心感冒。 🔊Zuìjìn tiānqì biànhuà dà, xiǎoxīn gǎnmào.Dạo này thời tiết thay đổi nhiều, cẩn thận kẻo bị cảm.
• 公司改变了上班时间。 🔊Gōngsī gǎibiànle shàngbān shíjiān.Công ty đã thay đổi giờ làm việc.
• 来中国以后，我改变了很多习惯。 🔊Lái Zhōngguó yǐhòu, wǒ gǎibiànle hěn duō xíguàn.Sang Trung Quốc rồi, tôi đã thay đổi nhiều thói quen.

参加 là tham gia (hoạt động, tổ chức); 参观 là tham quan (đi xem một nơi).

• 新员工要参加安全培训。 🔊Xīn yuángōng yào cānjiā ānquán péixùn.Nhân viên mới phải tham gia tập huấn an toàn.
• 我参加了公司的唱歌比赛。 🔊Wǒ cānjiāle gōngsī de chànggē bǐsài.Tôi đã tham gia cuộc thi hát của công ty.
• 下午客户来参观我们的工厂。 🔊Xiàwǔ kèhù lái cānguān wǒmen de gōngchǎng.Chiều nay khách hàng đến tham quan nhà máy chúng tôi.
• 周末我们去参观博物馆吧。 🔊Zhōumò wǒmen qù cānguān bówùguǎn ba.Cuối tuần chúng ta đi tham quan bảo tàng nhé.

方便 là "tiện, thuận tiện" (tính từ); 顺便 là "tiện thể, nhân tiện" (phó từ, đứng trước động từ).

• 住在这儿，上班很方便。 🔊Zhù zài zhèr, shàngbān hěn fāngbiàn.Ở đây đi làm rất tiện.
• 你方便的时候给我回个电话。 🔊Nǐ fāngbiàn de shíhou gěi wǒ huí ge diànhuà.Khi nào tiện thì gọi lại cho tôi nhé.
• 你去超市，顺便帮我买瓶水。 🔊Nǐ qù chāoshì, shùnbiàn bāng wǒ mǎi píng shuǐ.Bạn đi siêu thị thì tiện mua giúp tôi chai nước.
• 我去银行，顺便交了电费。 🔊Wǒ qù yínháng, shùnbiàn jiāole diànfèi.Tôi ra ngân hàng, tiện thể nộp luôn tiền điện.

合适 là tính từ, không mang tân ngữ (很合适); 适合 là động từ, phải có tân ngữ (适合你).

• 这双鞋大小正合适。 🔊Zhè shuāng xié dàxiǎo zhèng héshì.Đôi giày này cỡ vừa khít.
• 我还没找到合适的工作。 🔊Wǒ hái méi zhǎodào héshì de gōngzuò.Tôi vẫn chưa tìm được công việc phù hợp.
• 这个颜色很适合你。 🔊Zhège yánsè hěn shìhé nǐ.Màu này rất hợp với bạn.
• 夜班不适合身体不好的人。 🔊Yèbān bú shìhé shēntǐ bù hǎo de rén.Ca đêm không hợp với người sức khoẻ yếu.

Đứng trước động từ thì cả hai đều là "bỗng nhiên"; nhưng 突然 còn là tính từ (太突然了, 突然的消息), 忽然 chỉ là phó từ.

• 机器突然停了。 🔊Jīqì tūrán tíng le.Máy bỗng nhiên dừng lại.
• 他辞职的消息太突然了。 🔊Tā cízhí de xiāoxi tài tūrán le.Tin anh ấy nghỉ việc quá đột ngột.
• 我忽然想起来今天是妈妈的生日。 🔊Wǒ hūrán xiǎng qǐlai jīntiān shì māma de shēngrì.Tôi chợt nhớ ra hôm nay là sinh nhật mẹ.
• 晚上忽然停电了。 🔊Wǎnshang hūrán tíngdiàn le.Buổi tối bỗng nhiên mất điện.

Cả hai đều có nghĩa "ban đầu, vốn"; riêng 原来 còn là "hoá ra" (phát hiện sự thật), riêng 本来 còn là "lẽ ra, đương nhiên" (本来就).

• 原来是你啊，我还以为是谁呢。 🔊Yuánlái shì nǐ a, wǒ hái yǐwéi shì shéi ne.Hoá ra là bạn à, tôi còn tưởng ai.
• 他搬家了，不住在原来的地方了。 🔊Tā bānjiā le, bú zhù zài yuánlái de dìfang le.Anh ấy chuyển nhà rồi, không còn ở chỗ cũ nữa.
• 我本来想回国，后来决定再干一年。 🔊Wǒ běnlái xiǎng huíguó, hòulái juédìng zài gàn yì nián.Tôi vốn định về nước, sau đó quyết định làm thêm một năm.
• 晚上开车本来就要小心。 🔊Wǎnshang kāichē běnlái jiù yào xiǎoxīn.Lái xe ban đêm vốn dĩ đã phải cẩn thận.

按时 là theo đúng thời hạn, lịch quy định (việc lặp lại, có hạn chót); 准时 là đúng giờ (đúng thời điểm đã hẹn, không sớm không muộn).

• 医生让我按时吃药。 🔊Yīshēng ràng wǒ ànshí chī yào.Bác sĩ dặn tôi uống thuốc đúng giờ.
• 房租要按时交。 🔊Fángzū yào ànshí jiāo.Tiền nhà phải nộp đúng hạn.
• 高铁准时到站了。 🔊Gāotiě zhǔnshí dào zhàn le.Tàu cao tốc đã đến ga đúng giờ.
• 他每次都很准时。 🔊Tā měi cì dōu hěn zhǔnshí.Lần nào anh ấy cũng rất đúng giờ.

旅游 là đi du lịch (ngắm cảnh, vui chơi); 旅行 là đi xa, chuyến đi nói chung. Nhiều từ ghép chỉ đi với một trong hai.

• 国庆节我们去杭州旅游吧。 🔊Guóqìng Jié wǒmen qù Hángzhōu lǚyóu ba.Dịp Quốc khánh chúng ta đi du lịch Hàng Châu nhé.
• 这里是有名的旅游景点。 🔊Zhèlǐ shì yǒumíng de lǚyóu jǐngdiǎn.Đây là điểm du lịch nổi tiếng.
• 他背着包一个人去旅行。 🔊Tā bēizhe bāo yí ge rén qù lǚxíng.Anh ấy đeo ba lô đi du lịch một mình.
• 我买了一个新的旅行箱。 🔊Wǒ mǎile yí ge xīn de lǚxíngxiāng.Tôi đã mua một chiếc vali mới.

害怕 là sợ (cảm xúc thật); 恐怕 là "e rằng, chắc là" (phỏng đoán điều không mong muốn, giọng lịch sự).

• 我小时候很害怕打针。 🔊Wǒ xiǎoshíhou hěn hàipà dǎzhēn.Hồi nhỏ tôi rất sợ tiêm.
• 别害怕，有我在。 🔊Bié hàipà, yǒu wǒ zài.Đừng sợ, có tôi đây.
• 现在去恐怕来不及了。 🔊Xiànzài qù kǒngpà láibují le.Bây giờ đi e là không kịp nữa rồi.
• 这件事恐怕要问经理。 🔊Zhè jiàn shì kǒngpà yào wèn jīnglǐ.Việc này e là phải hỏi giám đốc.

Khi phán đoán "chắc chắn" thì dùng được cả hai; 一定 còn dùng cho lời dặn, quyết tâm (一定要) và 不一定 (chưa chắc); 肯定 còn là động từ "ghi nhận, khẳng định".

• 他今天没来，肯定是生病了。 🔊Tā jīntiān méi lái, kěndìng shì shēngbìng le.Hôm nay anh ấy không đến, chắc chắn là bị ốm rồi.
• 经理肯定了我们的工作。 🔊Jīnglǐ kěndìngle wǒmen de gōngzuò.Giám đốc đã ghi nhận công việc của chúng tôi.
• 到了中国，一定要给家里打电话。 🔊Dàole Zhōngguó, yídìng yào gěi jiā li dǎ diànhuà.Sang đến Trung Quốc nhất định phải gọi điện về nhà.
• 贵的东西不一定好。 🔊Guì de dōngxi bù yídìng hǎo.Đồ đắt chưa chắc đã tốt.

Cả hai đều nêu nguyên nhân; 因为 dùng được ở vế sau, khi trả lời "tại sao" và trong khẩu ngữ; 由于 trang trọng, thường ở vế đầu, đi được với 因此.

• 由于天气原因，航班推迟了。 🔊Yóuyú tiānqì yuányīn, hángbān tuīchí le.Do thời tiết, chuyến bay bị hoãn.
• 由于订单增加，工厂决定加班。 🔊Yóuyú dìngdān zēngjiā, gōngchǎng juédìng jiābān.Do đơn hàng tăng, nhà máy quyết định tăng ca.
• 我没去上班，因为发烧了。 🔊Wǒ méi qù shàngbān, yīnwèi fāshāo le.Tôi không đi làm vì bị sốt.
• 因为下雨，路上堵车了。 🔊Yīnwèi xià yǔ, lù shang dǔchē le.Vì trời mưa nên đường bị tắc.