Bổ ngữ xu hướng tiếng Trung: 来, 去, 上来, 出来, 下去 và vị trí tân ngữ

Luyện thi HSK · HSK3 · Cập nhật 5/11/2026

Bổ ngữ xu hướng tiếng Trung là phần đứng sau động từ để chỉ hướng di chuyển: 来 là lại gần người nói, 去 là rời xa người nói. Ghép thêm 上, 下, 进, 出, 回, 过, 起 thành bổ ngữ kép: 上来, 下去, 出来, 进去… Điểm khó nhất là tân ngữ: chỉ nơi chốn thì luôn đứng trước 来 / 去, ví dụ 回宿舍去, không nói 回去宿舍.

Bổ ngữ xu hướng tiếng Trung là gì: 来 và 去 nhìn từ chỗ người nói

Tiếng Việt nói “vào”, “ra”, “về” mà không cần cho biết người nói đứng ở đâu. Tiếng Trung thì gần như luôn gắn thêm 来 hoặc 去. Câu hỏi bạn tự đặt ra là: người đó đang đi về phía mình, hay đi xa khỏi mình?

Trong hội thoại mẫu “Bữa tiệc sinh nhật bí mật”, mọi người đã ở trong phòng, còn người bạn đứng ngoài cửa. Người trong phòng gọi, nên dùng 进来:

Ngược lại, khi người nói sẽ cùng đi xa khỏi chỗ đang đứng, dùng 去. Trong hội thoại mẫu “Chiếc ô trong ngày mưa”, một người ngỏ ý đưa người kia về:

Ở xưởng, câu có 过来 rất hay gặp: người phụ trách đứng ở kho, gọi bạn qua chỗ mình. Câu trong hội thoại mẫu “Nhận đồ bảo hộ lao động”:

Còn 过去 là “qua đó”, đi tới một chỗ cách xa người nói. Trong hội thoại mẫu “Hỏi đường trong khuôn viên trường”, toà nhà cần tìm hơi xa nên người được hỏi đề nghị đi cùng:

Bổ ngữ xu hướng kép: 上来, 下去, 出来, 进去, 起来

Khi cần nói rõ hướng cụ thể (lên, xuống, vào, ra, về, qua, dậy), bạn ghép một trong bảy chữ 上, 下, 进, 出, 回, 过, 起 với 来 hoặc 去. Chữ đầu cho biết hướng, chữ sau cho biết lại gần hay rời xa người nói.

Bổ ngữ kép đứng ngay sau động từ chính: 走上去, 拿出来, 站起来. Trong hội thoại mẫu “Chỉ khách đến phòng tập gym”, nhân viên đứng ở tầng dưới chỉ khách đi lên, nên dùng 上去:

拿出来 là “lấy ra”, rất hay gặp khi được hướng dẫn thao tác máy. Câu trong hội thoại mẫu thay suốt chỉ ở máy may:

起来 chỉ hướng từ thấp lên cao, nhất là đứng dậy, ngồi dậy. Trong hội thoại mẫu “Sơ cứu khi đồng nghiệp ngất xỉu”, người bị ngất vừa tỉnh lại, người sơ cứu dặn:

下来 thì ngược lại: từ cao xuống thấp, hoặc từ đang chuyển động sang dừng lại. Trong bài đọc “Gặp lại bạn cũ”, người viết kể:

Tân ngữ đặt ở đâu: nơi chốn và đồ vật khác nhau

Đây là phần quyết định câu của bạn đúng hay sai. Quy tắc gọn nhất: nơi chốn chen vào giữa, trước 来 / 去. Đồ vật thì linh hoạt hơn.

Tân ngữ chỉ nơi chốn: luôn đứng trước 来 / 去

回宿舍去 (về ký túc xá), 进教室来 (vào lớp), 上楼去 (lên lầu). Với bổ ngữ kép cũng vậy: 走进教室来, 跑上楼去. Câu tự đặt:

Khi đã có nơi chốn rõ ràng, nhiều câu bỏ luôn 来 / 去 cho gọn, vẫn đúng. Trong hội thoại mẫu nhận đồng phục ngày đầu đi làm, sau khi nghe dặn dò, người mới hỏi:

Tân ngữ chỉ đồ vật: trước hoặc sau 来 / 去

Với đồ vật, hai vị trí đều dùng được. Đặt giữa động từ và 来 / 去 khi kể việc mang tới:

Đặt sau 来 khi việc đã xảy ra, thường kèm 了. Trong bài đọc “Mượn đồ của bạn cùng lớp”, người bạn hứa mang từ điển tới, và hôm sau người viết kể:

Dùng 把 để đưa đồ vật lên trước

Cách an toàn nhất khi có đồ vật là dùng 把 + đồ vật + động từ + bổ ngữ xu hướng. Một câu trong bài đọc ngữ pháp về sinh nhật em gái có đủ cả 放进, 回来 và 拿出来:

Nghĩa mở rộng: 看出来, 记下来, 坚持下去

Nhiều bổ ngữ xu hướng không còn chỉ hướng đi thật, mà chỉ kết quả hay sự tiếp diễn. Bạn nên học theo cụm, vì dịch từng chữ sẽ thấy rất lạ.

看出来 là “nhận ra được”. Trong hội thoại mẫu “Sắp xếp bàn thao tác theo 5S”, nói về việc để mỗi dụng cụ một chỗ cố định:

记下来 là ghi lại cho khỏi quên. Trong hội thoại mẫu “Khách sạn không có tầng bốn”, nghe giải thích xong, người mới đáp:

下去 sau động từ có thể là “tiếp tục”. Câu kết trong một bài đọc về chọn ngành học:

Dạng “được / không được”: 站不起来, 插不进去

Chèn 得 hoặc 不 vào giữa động từ và bổ ngữ xu hướng để nói làm được hay không làm được: 站得起来 (đứng dậy được), 站不起来 (không đứng dậy nổi). Câu trong bài đọc “Một lần giúp đỡ người lạ”:

Trong bài đọc về lần đầu học lái xe, người viết run tới mức không làm nổi một việc rất đơn giản:

Khi đọc, 来 và 去 làm bổ ngữ thường đọc nhẹ: 进来 jìnlai, 回去 huíqu. Ở dạng 不 chen giữa, chữ 不 cũng đọc nhẹ: 站不起来 zhàn bu qǐlái.

Lỗi người Việt hay mắc với bổ ngữ xu hướng

Đặt nơi chốn sau 来 / 去

✗ 我回去宿舍。 → ✓ 我回宿舍去。 / ✓ 我回宿舍。 Lý do: tiếng Việt nói “về ký túc xá”, nên dễ ghép 回去 như một khối rồi đặt nơi chốn phía sau. Với bổ ngữ kép cũng sai y như vậy: ✗ 他走进来教室 → ✓ 他走进教室来.

Chọn 来 / 去 theo tiếng Việt, không theo chỗ người nói

Bạn đứng ngoài hành lang, bảo đồng nghiệp vào phòng họp trước. Nói ✗ 你先进来 là sai hướng, vì bạn không ở trong phòng. Đúng là ✓ 你先进去. Tiếng Việt chỉ có một chữ “vào”, nên lỗi này rất dễ mắc khi nói nhanh.

Đặt 得 / 不 sai chỗ ở dạng khả năng

✗ 我不站起来 (nghĩa là “tôi không chịu đứng dậy”) khác hẳn ✓ 我站不起来 (tôi không đứng dậy nổi). Người Việt nói “không đứng dậy được” nên hay đặt 不 lên đầu. Muốn nói không làm nổi, 不 phải nằm giữa động từ và bổ ngữ.

Nhầm 起来 với 起去

Tiếng Việt có “đứng dậy” chứ không phân biệt lại gần hay rời xa, nên có người suy ra cả 起去. Trong tiếng Trung hiện đại, chỉ dùng 起来. Muốn nói người kia đứng dậy rồi đi chỗ khác, tách thành hai việc: 站起来，走出去.

Bổ ngữ xu hướng rất hay đi chung với bổ ngữ kết quả (看完, 听懂, 找到). Nếu chưa chắc phần đó, đọc bài bổ ngữ kết quả 完, 好, 到, 懂, 见.

Luyện bổ ngữ xu hướng trên 123tiengtrung.com

Muốn kiểm tra nhanh, bạn vào bài tập HSK3 và làm các câu sắp xếp có 回来, 出来, 进去. Khi đã chắc tay, thử đề thi thử HSK3: phần sắp xếp câu và viết thường cần đặt đúng vị trí tân ngữ. Thi thử có ở gói Premium, gồm cả thời gian dùng thử của tài khoản mới.

Để thấy bổ ngữ xu hướng trong cả một đoạn, mở mục Ngữ pháp: ngữ pháp được đánh dấu ngay trên câu của bài đọc. Hội thoại ở xưởng trong Giao tiếp dùng 过来, 拿出来 liên tục. Từ nào chưa chắc thì ôn ở Từ vựng.

Vài câu mẫu trong bài có từ ngoài cấp. Bảng dưới để bạn đọc hiểu:

Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn