Chill tiếng Trung là gì: 放松, 轻松, 惬意, 佛系 và chữ 躺平 dễ nhầm
Chill tiếng Trung là gì? Không có một từ duy nhất. Muốn nói “thư giãn, xả hơi” thì dùng 放松 (fàngsōng). Việc gì “nhẹ nhàng, không vất vả” là 轻松 (qīngsōng). Cảm giác “dễ chịu, thảnh thơi” là 惬意 (qièyì). Kiểu sống “sao cũng được, không tranh” thì giới trẻ Trung Quốc gọi là 佛系 (fóxì). Còn 躺平 (tǎngpíng) nghe giống chill nhưng nghĩa khác hẳn.
Mấy ngày nay, bài hát “Cứ Chill Thôi” của Chillies lại được nhắc nhiều. Theo Kenh14 (ngày 7/11), bài hát đang lan sang mạng xã hội Trung Quốc, nhiều người dùng làm nhạc nền và hát cover. Bài này không bàn lời bài hát. Mình chỉ mượn chữ “chill” để học cách nói chuyện thư giãn bằng tiếng Trung, dùng được ngay với bạn bè, đồng nghiệp người Trung.
Chill tiếng Trung là gì: bảng từ theo từng sắc thái
Chữ “chill” của tiếng Việt gom nhiều ý: được nghỉ ngơi, việc không áp lực, tâm trạng thong thả, hay thái độ “kệ, sao cũng được”. Tiếng Trung tách các ý này ra thành từ riêng. Bảng dưới xếp theo sắc thái để bạn chọn đúng từ.
| Chữ Hán | Pinyin | Nghĩa | Hay dùng cho |
|---|---|---|---|
| 放松 | fàngsōng | thả lỏng, thư giãn, xả hơi | người, cơ thể, tâm trạng |
| 轻松 | qīngsōng | nhẹ nhàng, không vất vả; nhẹ nhõm | công việc, cuộc sống, cảm giác |
| 惬意 | qièyì | dễ chịu, thảnh thơi | một khoảnh khắc, một khung cảnh |
| 悠闲 | yōuxián | nhàn nhã, thong thả | nhịp sống, ngày nghỉ |
| 松弛感 | sōngchígǎn | vẻ thong dong, không gồng | khen phong thái một người (từ mạng) |
| 佛系 | fóxì | sao cũng được, không tranh giành | tính cách, lối sống (từ mạng) |
| 躺平 | tǎngpíng | “nằm yên”, thôi chạy theo áp lực | thái độ với công việc, xã hội |
| 顺其自然 | shùn qí zìrán | thuận theo tự nhiên | lời khuyên “cứ bình thản thôi” |
| 方式 | fāngshì | cách, phương thức | 放松方式: cách thư giãn |
| 放手 | fàngshǒu | buông tay, buông bỏ | 放手以后…轻松了: buông rồi thấy nhẹ người |
Âm Hán Việt giúp nhớ nhanh: 放松 là “phóng tùng” (buông lỏng), 轻松 là “khinh tùng” (nhẹ và lỏng), 悠闲 là “du nhàn”, 顺其自然 là “thuận kỳ tự nhiên”. Trên mạng, người trẻ Trung Quốc cũng có lúc viết thẳng chữ chill bằng chữ Latin. Nhưng khi nói chuyện bình thường, dùng các từ trong bảng vẫn tự nhiên và dễ hiểu hơn.
放松: thư giãn đầu óc, thả lỏng cơ thể
放松 chủ yếu là động từ: 放松一下 (thư giãn một chút), 放松心情 (thả lỏng tâm trạng). Nó cũng dùng để tả trạng thái của người: 我很放松, 挺放松的. Khác với 轻松 ở chỗ chủ ngữ của 放松 là người, không phải việc. Nó còn đứng trong cụm 放松方式, nghĩa là “cách thư giãn”. Trong một bài đọc ngữ pháp mẫu về chuyện học nấu ăn, người mẹ nói:
Muốn kể cách chill của mình, bạn giữ khung …是一种很好的放松方式 và thay 做饭 bằng 听音乐 (nghe nhạc), 散步 (đi dạo) hay 睡个懒觉 (ngủ nướng).
放松 còn dùng khi bạn bớt căng thẳng trước một việc khó. Trong bài đọc mẫu “Lần đầu đi phỏng vấn xin việc”, người kể so lần thứ hai với lần đầu:
Với cơ thể, 放松 là thả lỏng cơ bắp, không gồng. Bài đọc mẫu “Học bơi vào kỳ nghỉ hè” có câu dùng 放松 làm bổ ngữ sau 得:
Chú ý mặt trái: 放松 cũng có nghĩa “buông lỏng, lơ là”. Câu 不敢放松 không phải “không dám chill” theo nghĩa vui, mà là “không dám chểnh mảng”. Bài đọc mẫu “Chuẩn bị thi cuối kỳ”:
轻松: việc nhẹ nhàng, lòng nhẹ nhõm
轻松 là tính từ. Nó tả một việc không vất vả (工作很轻松), một cuộc sống dễ thở, hoặc cảm giác nhẹ người sau khi bỏ được gánh nặng. Trong bài đọc mẫu “Học cách quản lý thời gian hiệu quả hơn” (HSK3), người kể rút ra:
Khi nói về cảm giác, 轻松了很多 là “nhẹ nhõm hơn nhiều”. Bài đọc mẫu “Tôi học cách buông bỏ một mối quan hệ không lành mạnh” có câu:
Phủ định 不会轻松 nghĩa là “sẽ không dễ dàng”. Đây là cách nói rất hay gặp khi bàn về một con đường khó. Bài đọc mẫu “Quyết định học lên cao học”:
- Chủ yếu là động từ: 放松一下; cũng tả trạng thái: 我很放松
- Chủ ngữ là người, cơ thể
- Mặt trái: 不敢放松 = không dám lơ là
- Tính từ: 工作很轻松
- Chủ ngữ là việc, cuộc sống
- Cảm giác: 轻松了很多 = nhẹ nhõm hẳn
佛系, 躺平, 松弛感: từ mạng nghe giống chill nhưng khác nhau
佛系 ghép 佛 (Phật) với 系 (kiểu, hệ). Đây là từ mạng chỉ thái độ “được thì tốt, không được cũng chẳng sao”, không liên quan chuyện theo đạo. Nó hay đứng sau 很 như một tính từ. Câu tự đặt:
躺平 nghĩa đen là “nằm thẳng”. Nghĩa bóng là thôi chạy theo áp lực, không phấn đấu theo chuẩn người khác đặt ra. Bài đọc mẫu “Vì sao “nằm yên” trở thành từ khóa của giới trẻ” mở đầu bằng câu:
Bài đọc giải thích thêm rằng 躺平 không có nghĩa là bỏ mặc mọi thứ:
Câu này có vài từ khó: 所谓 là “cái gọi là”, 盲目 là “mù quáng”, 外界定义的成功 là “thành công do người ngoài đặt ra”. Như vậy 躺平 là một thái độ sống, có khi gây tranh cãi. Muốn nói “cuối tuần chill ở nhà” thì 放松 hoặc 惬意 an toàn hơn. 惬意 tả khoảnh khắc thảnh thơi, dễ chịu. Câu tự đặt:
松弛感 là từ mạng dùng để khen phong thái: người có 松弛感 làm gì cũng thong dong, không gồng, không cuống. Bạn có thể nói 她很有松弛感 (cô ấy rất có phong thái thong dong).
Dùng thế nào trong tình huống thật
Rủ mọi người nghỉ tay một chút
Làm việc lâu, muốn rủ cả nhóm xả hơi, bạn dùng khung 让 + người + 休息一下 (cho ai nghỉ một chút). Trong một bài đọc ngữ pháp mẫu về chuyến leo núi cuối tuần của một gia đình, có câu:
Ở chỗ làm, bạn đổi thành câu rủ trực tiếp: 我们休息一下吧 (mình nghỉ một chút nhé), hoặc 放松一下吧 (thư giãn chút đi).
Bạn mình đang lo, muốn nói “cứ chill thôi”
Tiếng Việt nói “cứ chill thôi, đừng nghĩ nhiều”. Tiếng Trung tự nhiên nhất là ghép 别想太多 (đừng nghĩ nhiều quá) với 顺其自然 (thuận theo tự nhiên). Câu tự đặt:
Nếu bạn ấy đang vội, đang cuống, câu ngắn hơn là 慢慢来 (cứ từ từ). Nếu bạn ấy đang nóng giận, dùng 冷静一点 (bình tĩnh chút) chứ không dùng các từ chill ở trên.
Kể với đồng nghiệp cuối tuần mình làm gì
Đồng nghiệp hỏi 周末干什么了? (cuối tuần làm gì?). Bạn đáp bằng một câu tả cảm giác: 在家休息,挺放松的 (ở nhà nghỉ ngơi, khá thư thái). Đi chơi nhẹ nhàng thì nói 去公园走走,很惬意 (đi dạo công viên, rất dễ chịu).
Lỗi người Việt hay mắc khi nói “chill”
- Nói 这个工作很放松 khi muốn nói “việc này nhàn”. Việc nhẹ nhàng thì dùng 轻松: 这个工作很轻松. 放松 tả người đang thả lỏng, không tả độ khó của việc.
- Dùng 躺平 để nói “nghỉ ngơi chút”. 躺平 mang nghĩa thôi phấn đấu. Nói với quản lý 我想躺平 dễ bị hiểu là bạn không muốn cố gắng nữa. Muốn nghỉ thì nói 我想休息一下.
- Hiểu 佛系 là “theo đạo Phật”. 佛系 là từ mạng chỉ thái độ “sao cũng được”. Người theo đạo Phật nói 信佛.
- Dịch “chill” thành 冷. 冷 là lạnh. “Bình tĩnh, chill đi” khi ai đó nóng nảy là 冷静一点 hoặc 别激动.
Muốn học thêm câu an ủi nhau, bạn đọc Không sao cả tiếng Trung. Từ lóng của giới trẻ có trong Từ lóng tình yêu tiếng Trung. Bài đọc về chữ 躺平 nằm ở Vì sao “nằm yên” trở thành từ khóa của giới trẻ. Từ mới trong bài, bạn tra và luyện ở Từ vựng.
Hỏi đáp về chill tiếng Trung
Câu hỏi thường gặp
Chill tiếng Trung là gì?
Tuỳ ý bạn muốn nói: thư giãn là 放松, việc nhẹ nhàng là 轻松, thảnh thơi dễ chịu là 惬意, thái độ “sao cũng được” là 佛系.
躺平 có phải là chill không?
Không hẳn. 躺平 là thôi chạy theo áp lực, không phấn đấu theo chuẩn người khác. Nói “nghỉ ngơi cho khoẻ” thì dùng 放松 hoặc 休息.
放松 và 轻松 khác nhau thế nào?
放松 chủ yếu là động từ (放松一下), cũng tả trạng thái người đang thả lỏng (我很放松); chủ ngữ là người. 轻松 là tính từ, tả việc không vất vả hoặc cảm giác nhẹ nhõm (工作很轻松).
“Cứ chill thôi” nói sao cho tự nhiên?
别想太多,顺其自然吧 (đừng nghĩ nhiều quá, cứ thuận theo tự nhiên). Người đang vội thì nói 慢慢来.
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn