Thưởng Tết tiếng Trung: 年终奖, 十三薪 và cách hỏi quản lý cho khéo
Thưởng Tết tiếng Trung thường gọi là 年终奖 (niánzhōngjiǎng), nghĩa là thưởng cuối năm. “Phát thưởng” là 发奖金 (fā jiǎngjīn). Lương tháng 13 là 第十三个月工资, nói gọn là 十三薪 (shísān xīn). Bài này gom từ vựng, cách hỏi quản lý cho khéo và vài câu nói chuyện Tết với đồng nghiệp người Trung.
Đầu tháng 11, báo chí bắt đầu đưa tin về thưởng Tết của công nhân. Theo tin trên Vietbao và Tiền Phong đầu tháng 11, doanh nghiệp trong các khu công nghiệp Hải Phòng dự kiến thưởng Tết bình quân khoảng 1,11 tháng lương, Liên đoàn Lao động TP.HCM vận động doanh nghiệp chi thưởng sớm (số liệu tham khảo; mức thật tuỳ từng công ty, bạn xem thông báo chính thức của công ty mình). Nếu bạn làm ở công ty vốn Trung Quốc, Đài Loan, đây là lúc nên biết hỏi về thưởng bằng tiếng Trung.
Thưởng Tết tiếng Trung: từ vựng cần biết
Ở công ty Trung Quốc, chữ hay gặp nhất là 年终奖. Chữ 奖 (thưởng) là gốc của nhiều từ trong bảng. Học theo nhóm sẽ nhớ nhanh hơn học từng từ rời.
| Chữ Hán | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 年终奖 | niánzhōngjiǎng | thưởng cuối năm (thưởng Tết) |
| 奖金 | jiǎngjīn | tiền thưởng |
| 发奖金 | fā jiǎngjīn | phát thưởng |
| 第十三个月工资 | dì shísān gè yuè gōngzī | lương tháng 13 |
| 十三薪 | shísān xīn | lương tháng 13 (nói gọn) |
| 年底双薪 | niándǐ shuāngxīn | tháng cuối năm nhận gấp đôi lương |
| 过节费 | guòjiéfèi | tiền lễ, tiền Tết |
| 红包 | hóngbāo | bao lì xì, tiền mừng |
| 开工红包 | kāigōng hóngbāo | lì xì ngày đầu đi làm lại sau Tết |
| 年会 | niánhuì | tiệc tất niên của công ty |
| 抽奖 | chōujiǎng | bốc thăm trúng thưởng |
| 春节 / 过年 | Chūnjié / guònián | Tết Nguyên đán / ăn Tết |
| 团圆 | tuányuán | sum họp, đoàn viên |
| 回报 | huíbào | đền đáp, đáp lại công sức |
| 记账 | jìzhàng | ghi sổ chi tiêu |
Âm Hán Việt giúp nhớ: 年终奖 là “niên chung tưởng”, phần thưởng lúc cuối năm. 奖金 là “tưởng kim”, tiền thưởng. 团圆 là “đoàn viên”. Nếu đã quen các từ về lương, bạn xem thêm Phiếu lương tiếng Trung để đọc các dòng thưởng trên phiếu.
Hỏi quản lý về thưởng Tết thế nào cho khéo
Hỏi chuyện tiền với cấp trên nên ngắn, nhẹ giọng và mở đầu bằng 请问 (xin hỏi). Người nên hỏi thường là tổ trưởng (组长) hoặc phòng nhân sự (人事部). Câu đầu tiên là hỏi năm nay có thưởng không. Câu tự đặt:
Biết là có thưởng rồi, câu tiếp theo người lao động quan tâm nhất là bao giờ nhận. Câu tự đặt:
Nhiều công ty phát thưởng chung với lương tháng cuối, có nơi phát riêng. Muốn hỏi rõ, bạn dùng khung 是…吗 để xác nhận. Câu tự đặt:
Hỏi “được bao nhiêu” thì nên hỏi cách tính, không hỏi thẳng con số: 年终奖怎么算? (thưởng cuối năm tính thế nào?). Mức thưởng, điều kiện được thưởng là chuyện của từng công ty, bạn nên đọc kỹ hợp đồng và thông báo của phòng nhân sự.
- 1Mở lời: 请问…
- 2Hỏi có không: 今年有年终奖吗?
- 3Hỏi khi nào: 年终奖什么时候发?
- 4Hỏi cách tính: 年终奖怎么算?
Nói chuyện Tết với đồng nghiệp người Trung
Cuối năm, câu chuyện ở chỗ làm hay xoay quanh chuyện về quê và sum họp. Người Trung cũng coi Tết là dịp đoàn viên. Bài đọc mẫu “Chuẩn bị đón Tết cùng gia đình” (HSK3) có câu:
Người đi làm xa có khi không về kịp. Bạn kể chuyện này bằng khung 因为…,我没能… (vì…, tôi không thể…). Bài đọc mẫu “Đêm giao thừa đầu tiên tôi đón một mình”:
Cũng trong bài đọc đó, người kể nhận ảnh từ nhà gửi sang. 团圆饭 là bữa cơm đoàn viên đêm giao thừa:
Dùng thế nào trong tình huống thật
Nhìn lại một năm làm việc vất vả
Tiệc tất niên (年会) là lúc mọi người nói về một năm đã qua. Khung 虽然很辛苦,但是… (tuy vất vả, nhưng…) giúp bạn nói về công việc một cách tích cực. Bài đọc mẫu “Ngày đầu đi làm thêm” (HSK3):
Trong bài đọc mẫu “Quyết định học lên cao học”, người kể nhìn lại một năm cố gắng và viết:
Đổi 那一年 thành 这一年 (một năm qua), bạn dùng câu này khi tổng kết cuối năm. Muốn cảm ơn cả tổ thì thêm 谢谢大家这一年的帮助 (cảm ơn mọi người đã giúp đỡ trong một năm qua).
Có thưởng rồi, giữ tiền thế nào
Nhận thưởng xong, đồng nghiệp hay hỏi nhau định làm gì với khoản tiền đó. Bài đọc mẫu “Cách tôi quản lý tiền bạc” có hai câu dễ mượn:
一笔钱 là “một khoản tiền”, 笔 là lượng từ cho tiền bạc. 存够 là “để dành đủ”. Hai câu này giúp bạn kể chuyện tiết kiệm mà không cần nói con số cụ thể.
Lỗi người Việt hay mắc khi nói về thưởng Tết
- Gọi thưởng Tết là 红包. 红包 là bao lì xì, tiền mừng. Khoản thưởng công ty trả theo năm làm việc là 年终奖. Lì xì đầu năm khi đi làm lại mới là 开工红包.
- Dịch từng chữ “thưởng” thành 赏. 赏 là ban thưởng, thưởng thức (赏月: ngắm trăng). Tiền thưởng ở công ty là 奖金, thưởng cuối năm là 年终奖.
- Nhầm 奖金 với 奖品. 奖金 là tiền thưởng. 奖品 là phần quà, giải thưởng bằng hiện vật, như món quà bốc thăm (抽奖) ở tiệc tất niên.
- Hỏi thẳng 你给我多少钱? Câu này nghe như mặc cả, dễ mất lòng. Hỏi cách tính lịch sự hơn: 请问,年终奖怎么算?
Chuyện lương, bạn đọc thêm Tăng lương tiếng Trung. Muốn xin nghỉ về quê ăn Tết, xem Xin nghỉ phép tiếng Trung. Hội thoại ở chỗ làm có trong Giao tiếp, từ mới tra và luyện ở Từ vựng.
Hỏi đáp về thưởng Tết tiếng Trung
Câu hỏi thường gặp
Thưởng Tết tiếng Trung là gì?
Thường gọi là 年终奖 (niánzhōngjiǎng), nghĩa là thưởng cuối năm. Tiền thưởng nói chung là 奖金.
Lương tháng 13 tiếng Trung nói sao?
Là 第十三个月工资, nói gọn là 十三薪 (shísān xīn). Có nơi gọi là 年底双薪, tức tháng cuối năm nhận gấp đôi lương.
Hỏi quản lý khi nào phát thưởng thế nào cho lịch sự?
Mở đầu bằng 请问, rồi hỏi 年终奖什么时候发? Muốn biết mức thưởng thì hỏi cách tính: 年终奖怎么算?
红包 và 年终奖 khác nhau thế nào?
红包 là bao lì xì, tiền mừng. 年终奖 là khoản thưởng công ty trả cho một năm làm việc.
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn