即使…也 tiếng Trung: nói “cho dù… thì vẫn…”, so sánh với 哪怕…也
即使…也 tiếng Trung là khung câu “cho dù… thì vẫn…”: vế đầu nêu một tình huống, thường là giả định bất lợi; vế sau nói kết quả không thay đổi. Ví dụ 即使明天下雨，我们也要去 (cho dù mai trời mưa, chúng tôi vẫn phải đi). 也 luôn đứng sau chủ ngữ của vế sau. 哪怕…也 cùng nghĩa, nghe gần gũi hơn và hay nhấn “dù chỉ… thôi”.
Khung câu 即使 也 tiếng Trung và vị trí của 也
Hãy coi câu như hai hộp. Hộp đầu mở bằng 即使, chứa điều kiện “dù có như vậy”. Hộp sau chứa kết quả, và 也 chen vào ngay trước động từ hoặc tính từ của hộp sau, sau chủ ngữ. Chủ ngữ của vế đầu đứng trước hay sau 即使 đều được.
| Khung | Ví dụ | Nghĩa |
|---|---|---|
| 即使 + tình huống，chủ ngữ + 也 + kết quả | 即使下雨，我们也要去。 | Dù trời mưa, chúng tôi vẫn đi. |
| Chủ ngữ + 即使 + tình huống，也 + kết quả | 我即使很累，也要做完。 | Dù rất mệt, tôi vẫn phải làm xong. |
| 即使是 + danh từ，也 + … | 即使是老师，也会写错字。 | Ngay cả thầy cô cũng có lúc viết sai chữ. |
Trong danh sách từ HSK 3.0 trên web, 即使 nằm ở cấp 4. Trang Ngữ pháp HSK của web xếp khung 即使…也 ở cấp 5 và 哪怕…也 ở cấp 4, nên đề HSK4, HSK5 đều có thể gặp cả hai. Câu dưới đến từ bài đọc HSK4 về áp lực từ kỳ vọng của gia đình:
Chủ ngữ 我 nằm trong vế đầu. Hai vế cùng chủ ngữ nên vế sau lược 我, câu bắt đầu thẳng bằng 也. Ở đây “đã trưởng thành” là sự thật, nhưng người viết dùng 即使 để nhấn: kể cả đến mức đó rồi, vẫn khó sống theo ý mình.
Phần lớn câu 即使 nêu giả định. Bài đọc về thành ngữ “tái ông thất mã” có câu:
Vế sau có thể dùng 也一样, nghĩa là “vẫn y như vậy”. Câu trong bài đọc vì sao nhiều người theo đuổi “sống chậm”:
Giả định hay sự thật: 即使…也 khác 虽然…但是 thế nào
Người Việt dịch cả hai khung là “dù… nhưng…”, nên hay dùng lẫn. Khác nhau nằm ở chỗ điều được nói tới đã xảy ra hay chưa.
| Khung | Vế đầu nói gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| 虽然…但是 / 还是 | sự thật đã có | 虽然下雨了，但是我们还是去了。 Tuy trời mưa, nhưng chúng tôi vẫn đi. |
| 即使…也 | giả định, hoặc tình huống cực đoan | 即使下雨，我们也要去。 Cho dù trời mưa, chúng tôi vẫn đi. |
Câu tự đặt dưới là mẫu chuẩn nhất của 即使: chưa biết mai có mưa không, nhưng quyết định đã chốt.
Vế sau không nhất thiết là “vẫn làm”. Nó có thể là “cũng chưa chắc”: 也未必. Bài đọc về “nằm yên” dùng khung này để nói nỗi chán nản của người trẻ:
Ở đây 即使 không kể một lần cố gắng cụ thể, mà đặt ra tình huống cực đoan “có liều mạng đi nữa”. Đó là lý do câu dùng 即使, không dùng 虽然.
即使 + danh từ và 即便: “ngay cả…”
Khi sau 即使 là một nhóm người hay một sự vật, khung này gần với 连…也 (ngay cả… cũng). Trong văn nói thường có thêm 是: 即使是…也…. Bài đọc về người trẻ chọn nuôi thú cưng thay vì sinh con có câu:
Ý câu: nhóm có thu nhập khá vốn được coi là đỡ lo nhất, vậy mà cũng thấy áp lực. Muốn nói tự nhiên hơn khi nói chuyện, bạn có thể thêm 是: 即使是收入不错的年轻人，也….
即便 cùng nghĩa với 即使 nhưng nghiêng về văn viết, hay gặp trong bài đọc HSK5, HSK6. Câu trong bài đọc về nghiện điện thoại:
Để ý vị trí 也: chủ ngữ vế sau là 不少人, cụm thời gian 在提醒弹出后 chen vào, rồi mới tới 也. Câu dài thế nào thì 也 vẫn đứng sau chủ ngữ, trước động từ.
哪怕…也: “dù chỉ…”, giọng nói chuyện hằng ngày
哪怕 (nǎpà) cùng khung với 即使: 哪怕 + tình huống，chủ ngữ + 也 + kết quả. Khác ở sắc thái. 哪怕 nghe gần gũi hơn, và rất hay đi với 只是, 一点儿, 再 để nhấn mức tối thiểu hoặc mức cực điểm: 哪怕只是 (dù chỉ là), 哪怕一点儿 (dù chỉ một chút), 哪怕再累 (dù mệt đến mấy).
Câu trong bài đọc vì sao chúng ta ngày càng khó tập trung:
哪怕只是 hạ tình huống xuống mức thấp nhất: một bài vài trăm chữ thôi, vậy mà vẫn lơ đãng. Câu tự đặt với 哪怕再 + tính từ, mẫu bạn có thể dùng ngay khi nói về việc học:
哪怕 còn có thể đặt ở vế sau, như một lời bổ sung, lúc đó không cần 也. Bài đọc về chuyện ngại kết bạn ngoài đời đưa ra lời khuyên:
Kiểu đặt sau này cũng gặp khi nói chuyện công việc. Trong hội thoại mẫu về lô áo dài bị kiểm hoá ở cửa khẩu, người phụ trách vừa nghe giải thích rằng hàng mẫu gửi tặng khách cũng phải khai trên giấy tờ, liền nhắc lại cho chắc:
即使, 哪怕, 就算, 即便: chọn từ nào
Bốn từ cùng mở vế “cho dù”, cùng đi với 也. Bảng dưới giúp bạn chọn đúng giọng.
| Từ | Sắc thái | Hay gặp ở đâu |
|---|---|---|
| 即使 (jíshǐ) | trung tính | cả nói lẫn viết, bài đọc HSK4–5 |
| 哪怕 (nǎpà) | gần gũi, nhấn “dù chỉ” | nói chuyện, lời khuyên, câu quyết tâm |
| 就算 (jiùsuàn) | khẩu ngữ rõ nhất | nói chuyện với bạn bè |
| 即便 (jíbiàn) | văn viết | bài đọc nghị luận, tin tức |
就算 gặp nhiều trong hội thoại thân mật. Bài đọc về hai bạn cùng phòng khác tính cách có câu:
Trong hội thoại mẫu “Bạn cùng phòng nhận ra tín hiệu”, cô bạn đoán sếp của nhân vật có cảm tình với cô ấy. Cô ấy gạt đi:
Câu này có đủ khung 就算…也, và vế sau là một nhận xét (不合适吧), không phải hành động. Khung “cho dù” dùng được cho cả quyết định, nhận xét lẫn dự đoán.
- 1Viết vế điều kiện: 即使 (hoặc 哪怕) + tình huống xấu nhất
- 2Viết chủ ngữ vế sau, rồi thêm 也 ngay sau chủ ngữ
- 3Thêm kết quả: 要, 会, 不, 还是, 未必… + động từ
Lỗi người Việt hay mắc với 即使…也
Đặt 也 trước chủ ngữ
✗ 即使下雨，也我们要去。 → ✓ 即使下雨，我们也要去。 Lý do: tiếng Việt nói “thì chúng tôi vẫn đi”, chữ “thì” đứng đầu vế nên dễ kéo 也 lên trước. 也 là phó từ, luôn đứng sau chủ ngữ, trước động từ.
Ghép 即使 với 但是
✗ 即使很累，但是我要做完。 → ✓ 即使很累，我也要做完。 Lý do: “dù… nhưng…” của tiếng Việt. 但是 đi với 虽然, còn 即使 đi với 也.
Dùng 即使 với “mấy, bao nhiêu, thế nào”
✗ 即使多累，我也要去。 → ✓ 不管多累，我也要去 / 哪怕再累，我也要去。 Lý do: “dù mệt mấy” chứa từ để hỏi (多). Vế có từ để hỏi hoặc nhiều lựa chọn thì dùng 不管 / 无论. 即使 chỉ đi với một tình huống cụ thể.
Dùng 即使 để kể một chuyện đã xảy ra
Chưa tự nhiên: 即使昨天下雨了，我们也去了公园。 → Tự nhiên hơn: 虽然昨天下雨了，我们还是去了公园。 Lý do: kể lại sự việc đã qua, đơn giản là “mưa nhưng vẫn đi”, thì dùng 虽然. 即使 hợp với giả định, hoặc khi muốn nhấn “kể cả đến mức ấy”.
Bỏ mất 也
✗ 即使下雨我们去。 → ✓ 即使下雨，我们也去。 Lý do: tiếng Việt có thể nói “dù mưa chúng tôi vẫn đi” mà không cần chữ “thì”. Câu Trung thiếu 也 nghe cụt, vì 也 là nửa còn lại của khung.
Luyện 即使…也 trên 123tiengtrung.com
Bạn vào bài tập HSK5 để làm câu chọn từ nối, sắp xếp câu có 即使, 哪怕, 虽然. Muốn xem khung nằm ở cấp nào và đọc thêm câu mẫu, mở Ngữ pháp HSK. Khi đã chắc tay, thử đề thi thử HSK5, phần đọc và viết hay cần câu nhượng bộ. Thi thử có ở gói Premium, gồm cả thời gian dùng thử của tài khoản mới.
Muốn so 即使 với các cặp liên từ khác (因为…所以, 不但…而且, 虽然…但是), đọc bài cặp liên từ tiếng Trung. Để thấy 即使 trong cả một bài văn, mở bài đọc Áp lực từ kỳ vọng của gia đình hoặc Vì sao ngày càng nhiều người theo đuổi “sống chậm”, bấm từng cụm để xem pinyin và nghĩa. Ngữ pháp được đánh dấu ngay trên câu trong mục Ngữ pháp.
Vài câu mẫu có từ ngoài cấp. Bảng dưới để bạn đọc hiểu:
| Từ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 遭遇 | zāoyù | gặp phải (điều không may) |
| 放慢脚步 | fàngmàn jiǎobù | chậm bước lại, sống chậm lại |
| 拼命 | pīnmìng | liều mạng, dốc hết sức |
| 未必 | wèibì | chưa chắc |
| 设置 | shèzhì | cài đặt, thiết lập |
| 弹出 | tánchū | bật lên (thông báo) |
| 忽略 | hūlüè | phớt lờ, bỏ qua |
| 走神 | zǒushén | lơ đãng, mất tập trung |
| 单证 | dānzhèng | chứng từ, giấy tờ hàng hoá |
| 样品 | yàngpǐn | hàng mẫu |
Câu hỏi thường gặp
即使…也 nghĩa là gì?
“Cho dù… thì vẫn…”. Vế đầu nêu một tình huống, thường là giả định bất lợi; vế sau nói kết quả không đổi. Ví dụ 即使下雨，我们也要去.
也 đặt ở đâu trong câu 即使?
Sau chủ ngữ của vế sau, trước động từ hoặc tính từ: 我们也要去, không nói 也我们要去.
哪怕…也 và 即使…也 khác gì?
Cùng nghĩa. 哪怕 gần gũi hơn và hay đi với 只是, 一点儿, 再 để nhấn “dù chỉ” hoặc “dù… đến mấy”.
Khi nào dùng 虽然 thay cho 即使?
Khi vế đầu là sự thật đã có và bạn chỉ kể lại: 虽然下雨了，我们还是去了. 即使 hợp với giả định hoặc tình huống cực đoan.
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn