Lượng từ tiếng Trung HSK1: 个, 本, 口, 只, 件 đi với danh từ nào, lỗi hay gặp và bài tập nhỏ

Luyện thi HSK · HSK1 · Cập nhật 5/11/2026

Lượng từ tiếng Trung là chữ đứng giữa con số và danh từ, giống “cái, con, cuốn” của tiếng Việt: 一本书 là “một cuốn sách”, 一只猫 là “một con mèo”. Khác ở chỗ tiếng Trung không được bỏ lượng từ: nói 三书 là sai, phải nói 三本书. Ở HSK1 bạn cần nắm chắc 个, 本, 口, 只, 件, 块, 些 và quy tắc dùng 两 thay cho 二.

Lượng từ tiếng Trung đứng ở đâu trong câu

Khung cơ bản chỉ có ba phần: số + lượng từ + danh từ. Trật tự này giống tiếng Việt (“ba cuốn sách”), nên người Việt thường không đặt sai vị trí. Cái khó là chọn đúng chữ và nhớ đừng bỏ nó đi.

Bảng trên cho thấy lượng từ không chỉ đi sau con số. Sau 这 (này), 那 (kia), 哪 (nào), 几 (mấy) cũng phải có lượng từ. Câu đơn giản nhất kiểu này, trích từ một bài đọc:

Muốn thêm tính từ thì tính từ đứng sau lượng từ, trước danh từ: 一个圆圆的西瓜 (một quả dưa hấu tròn tròn). Người Việt nói “quả dưa tròn”, tính từ đứng sau danh từ, còn tiếng Trung kẹp nó ở giữa. Câu trong bài đọc ngữ pháp kể chuyện đi chợ cùng bà:

Lượng từ HSK1 và danh từ đi kèm

Theo danh sách từ HSK 3.0 của web, cấp 1 có 个, 本, 口, 只, 件, 块, 些, 家. Bảng dưới gom nghĩa và danh từ hay gặp nhất của từng chữ.

个: lượng từ “vạn năng” nhưng không phải dùng cho tất cả

个 đi được với rất nhiều danh từ chỉ người và đồ vật. Khi chưa biết lượng từ riêng của một danh từ, nói 个 thường vẫn được hiểu. Nhưng với danh từ đã có lượng từ quen thuộc như sách, áo, con vật, người bản ngữ không dùng 个. Một câu hay gặp ở nhà hàng: nhân viên hỏi 几位？ (mấy người ạ?), khách đáp:

Câu trả lời có cả 三个, 两个, 一个. Để ý chữ 两: “hai người lớn” là 两个大人, không phải 二个大人.

本 và 件: sách một kiểu, áo một kiểu

本 dùng cho thứ đóng thành quyển. Đi kèm 这 hoặc 几 cũng vậy. Trong hội thoại mẫu “Mượn sách ở thư viện”, người mượn nói với thủ thư:

件 dùng cho áo và đồ mặc phần trên, cũng dùng cho “việc” (一件事). Đi chợ quần áo, câu hỏi giá đầu tiên bạn cần là câu trong hội thoại mẫu “Lần đầu vào chợ quần áo Bắc Kinh”:

口: chỉ dùng khi đếm người trong nhà

口 nghĩa gốc là “cái miệng”. Đếm số miệng ăn trong nhà, nên 口 chỉ dùng cho câu hỏi và câu kể về gia đình. Hỏi bạn bè, đồng nghiệp thì dùng 个. Câu hỏi quen thuộc trong hội thoại mẫu Giới thiệu gia đình:

只: con vật nhỏ và một chiếc trong một đôi

只 đọc zhī (thanh 1) khi làm lượng từ. Đừng nhầm với 只 đọc zhǐ (thanh 3) nghĩa là “chỉ”. Một câu có ba lượng từ khác nhau, trong hội thoại mẫu “Mua rau trên ứng dụng”:

一只鸡 là “một con gà”, 一把青菜 là “một bó rau xanh”, 几个柠檬 là “mấy quả chanh”. 把 thuộc cấp 3, bạn chỉ cần nhận ra; phần chính là thấy mỗi danh từ đi một lượng từ riêng.

两 hay 二, và chữ 一 đổi thanh trước lượng từ

Khi đếm “hai” cái gì đó, trước lượng từ luôn dùng 两 (liǎng): 两个人, 两本书, 两件衣服. 二 (èr) dùng khi đọc số, đọc thứ tự, hoặc trong số có nhiều chữ số như 十二 (mười hai). Câu trong hội thoại mẫu Mua vé xem phim:

张 (tấm, tờ) thuộc cấp 3, dùng cho vé, giấy, bàn, giường. Ở đây bạn chỉ cần nhớ 两 đứng trước lượng từ.

Chữ 一 cũng đổi thanh khi đứng trước lượng từ: trước thanh 4 đọc yí (一个 yí ge, 一件 yí jiàn), trước thanh 1, 2, 3 đọc yì (一本 yì běn, 一只 yì zhī). 个 gốc là thanh 4, nên dù đọc nhẹ, 一个 vẫn là yí ge.

Khi nói nhanh, chữ 一 đứng ngay sau động từ hay bị lược, chỉ còn lượng từ: 喝杯茶 là “uống (một) cốc trà”. Trong hội thoại mẫu “Về nhà kể chuyện với mẹ”, mẹ nói với con:

Lược 一 thì được, nhưng lượng từ 杯 vẫn còn. Đây là chỗ khác hẳn tiếng Việt: tiếng Việt có thể nói “pha trà cho con”, còn tiếng Trung nói 泡杯茶, giữ lại chữ chỉ đơn vị.

Lượng từ cấp sau: 位, 条, 张, 双

Lên HSK2, HSK3 bạn sẽ gặp thêm nhiều lượng từ. Biết trước vài chữ hay dùng giúp bạn nghe hiểu ngay từ bây giờ.

位 là cách nói lịch sự hơn 个 khi nói về người. Nhân viên nhà hàng dùng 位 với khách, như câu chào trong hội thoại mẫu “Học cách chào khách”:

位 là cách nói tôn trọng người khác, nên khi tự nói về nhóm mình thì không dùng: thay vì 我们三位, bạn nói 我们三个人.

Lỗi người Việt hay mắc với lượng từ tiếng Trung

Bỏ mất lượng từ

✗ 我有三书。 → ✓ 我有三本书。 Lý do: tiếng Việt có nhiều danh từ đếm thẳng không cần “cái, con” (ba người, hai nước), nên dễ quen tay bỏ chữ ở giữa. Tiếng Trung thì số đếm hầu như không đứng trực tiếp trước danh từ; 三个人 vẫn phải có 个.

Dùng 二 trước lượng từ

✗ 二个人, 二本书 → ✓ 两个人, 两本书. Lý do: học số đếm 一, 二, 三 trước, rồi ghép thẳng vào. Nhớ: đếm số lượng thì “hai” là 两.

Dùng 口 cho bạn bè, đồng nghiệp

✗ 你有几口朋友？ → ✓ 你有几个朋友？ Lý do: thấy 几口人 rồi tưởng 口 là lượng từ cho mọi người. 口 chỉ dùng khi đếm người trong nhà.

Dùng 个 cho sách, áo, con vật

✗ 一个书, 一个衣服 → ✓ 一本书, 一件衣服. Lý do: biết 个 dùng được nhiều chỗ nên dùng cho tất cả. Người nghe vẫn hiểu, nhưng trong đề thi HSK đây là đáp án sai.

Đọc 只 lượng từ thành zhǐ

Trong 一只猫, 只 đọc zhī (thanh 1). Đọc thành zhǐ là thành chữ “chỉ” (只有 = chỉ có). Hai cách đọc, hai nghĩa khác nhau, chữ viết giống hệt.

Bài tập nhỏ có đáp án

Điền lượng từ vào chỗ trống. Che cột đáp án, tự làm rồi mới xem.

Làm thêm câu chọn đáp án và sắp xếp câu có lượng từ trong bài tập HSK1. Muốn biết lượng từ xuất hiện trong đề thế nào, làm thử đề thi thử HSK1; thi thử có ở gói Premium, gồm cả thời gian dùng thử của tài khoản mới. Danh từ nào chưa nhớ thì ôn ở Từ vựng, còn câu có lượng từ trong cả đoạn văn thì đọc ở mục Đọc hiểu.

Vài câu mẫu trong bài có từ ngoài cấp. Bảng dưới để bạn đọc hiểu:

Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn