Từ “Những em bé mặt trời” đến 孩子, 阳光: nói về trẻ em và ước mơ bằng tiếng Trung
Trẻ em tiếng Trung là 孩子 (háizi); gọi các em nhỏ thân mật là 小朋友. “Mặt trời” là 太阳, còn 阳光 vừa là “ánh nắng” vừa dùng để khen một người tươi sáng. Câu “lớn lên con muốn làm …” nói là 长大以后我想当… (zhǎngdà yǐhòu wǒ xiǎng dāng…). Ước mơ là 梦想 (mèngxiǎng).
Theo các bài tham khảo trên Việt Giải Trí và Znews, MV “Những em bé mặt trời” của Đen, Lynk Lee và Pink Frog vừa ra mắt và đang được nhắc tới nhiều. Bài viết này không bàn về MV. Chúng tôi chỉ mượn hai hình ảnh “em bé” và “mặt trời” để học cách nói về trẻ em và ước mơ bằng tiếng Trung.
Trẻ em tiếng Trung: 孩子, 小孩, 小朋友, 儿童
Cùng là “trẻ em”, nhưng mỗi từ hợp một chỗ. Bảng dưới giúp bạn chọn nhanh.
| Từ | Pinyin | Nghĩa | Dùng khi |
|---|---|---|---|
| 孩子 | háizi | đứa trẻ; con (của ai đó) | nói chung, nói về con mình: 我的孩子 |
| 小孩 / 小孩子 | xiǎohái / xiǎoháizi | trẻ con | khẩu ngữ, nói về trẻ nhỏ nói chung |
| 小朋友 | xiǎopéngyǒu | bạn nhỏ, các em | nói với trẻ, hoặc gọi trẻ một cách thân mật |
| 儿童 | értóng | nhi đồng, trẻ em | chữ viết, tên gọi: 儿童节, 儿童餐 |
| 太阳 | tàiyáng | mặt trời | thiên thể trên trời |
| 阳光 | yángguāng | ánh nắng; tươi sáng, yêu đời | danh từ hoặc lời khen tính cách |
| 梦想 | mèngxiǎng | ước mơ | ước mơ lớn, điều muốn đạt được |
| 长大 | zhǎngdà | lớn lên | 长大以后 = khi lớn lên |
| 小时候 | xiǎoshíhou | hồi nhỏ | kể chuyện tuổi thơ |
Âm Hán Việt: 儿童 là “nhi đồng”, 太阳 là “thái dương”, 梦想 là “mộng tưởng”. Nhớ được âm Hán Việt thì đoán nghĩa nhanh hơn.
小朋友 hay gặp trong lời người lớn nói với trẻ. Trong hội thoại mẫu “Tuyên truyền phòng dịch cho trẻ em”, người hướng dẫn nhắc:
Ở nhà hàng, nhân viên cũng dùng 小朋友 để hỏi khách có đi cùng trẻ không. Trong hội thoại mẫu “Chuẩn bị ghế trẻ em cho khách”, nhân viên chào khách:
Nói về trẻ con nói chung, khẩu ngữ hay dùng 小孩子. Trong hội thoại mẫu Đón Tết Nguyên Đán, có câu:
太阳 và 阳光: “mặt trời” và “tươi sáng”
太阳 là mặt trời trên trời. 阳光 là ánh nắng, như trong hội thoại mẫu Rủ nhau ra ngoài tận hưởng thời tiết đẹp:
Ngoài nghĩa ánh nắng, 阳光 còn làm tính từ để khen người vui vẻ, lạc quan, hay cười: 一个很阳光的孩子 là “một đứa trẻ rất tươi sáng”. Muốn nói một em bé hồn nhiên như mặt trời nhỏ, bạn dùng câu tự đặt sau:
Nói về ước mơ: 梦想 và 长大以后想当…
Khung hỏi ước mơ của trẻ: 你长大以后想做什么? Khung trả lời: 长大以后我想当 + nghề. 当 (dāng) ở đây là “làm, trở thành” một nghề, một vai trò. Câu tự đặt:
Người lớn hỏi nhau về dự định nghề nghiệp cũng dùng 想当. Trong hội thoại mẫu “Cốc trà sữa làm nhầm”, nghe nhân viên nói đang học nấu ăn, khách hỏi:
Cuối hội thoại đó, được tặng thêm bánh, khách cảm ơn và chúc người nhân viên:
梦想成真 là câu chúc rất hợp để viết vào thiệp cho trẻ. Khi ước mơ đã thành, người ta nói 我的梦想实现了. Trong hội thoại mẫu “Tuyển người và phân công bếp”, nghe tin mình được xếp làm bếp trưởng, một người reo lên:
| Nghề | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 医生 | yīshēng | bác sĩ |
| 老师 | lǎoshī | giáo viên |
| 警察 | jǐngchá | công an, cảnh sát |
| 厨师 | chúshī | đầu bếp |
| 歌手 | gēshǒu | ca sĩ |
| 画家 | huàjiā | hoạ sĩ |
| 科学家 | kēxuéjiā | nhà khoa học |
| 消防员 | xiāofángyuán | lính cứu hoả |
| 缝纫工 | féngrèngōng | thợ may (công nhân may) |
| 主厨 | zhǔchú | bếp trưởng |
| 烹饪 | pēngrèn | nấu nướng |
| 防晒 | fángshài | chống nắng |
| 奋斗 | fèndòu | phấn đấu |
Dùng thế nào trong tình huống thật
Kể chuyện hồi nhỏ của mình
Đồng nghiệp người Trung hỏi về tuổi thơ, bạn mở đầu bằng 小时候. Trong hội thoại mẫu Kỷ niệm lần đầu biết đi xe đạp, câu đầu tiên là:
Nói ước mơ nghề nghiệp của người lớn
Ước mơ không chỉ của trẻ con. Đi phỏng vấn việc, bạn cũng dùng 想当 + nghề. Trong hội thoại mẫu “Hỏi việc ở xưởng may”, người xin việc nói:
Kể lại nội dung một bộ phim, một MV
Muốn tóm tắt một câu chuyện về ước mơ, bạn dùng khung 讲 + câu chuyện (kể về…). Trong hội thoại mẫu Bàn về bộ phim vừa xem, có câu:
- 1Hồi nhỏ: 小时候我想当…
- 2Bây giờ: 现在我在…工作
- 3Ước mơ: 我的梦想是…
- 4Chúc người kia: 祝你梦想成真!
Lỗi người Việt hay mắc khi nói về trẻ em và ước mơ
- Đọc 长大 thành chángdà. 长 có hai âm: cháng (dài) và zhǎng (lớn lên). “Lớn lên” đọc zhǎngdà.
- Dùng 是 cho “trở thành”. 我以后是老师 nghe như “sau này tôi là giáo viên” (khẳng định). Nói ước mơ dùng 想当: 我以后想当老师.
- Đặt 长大以后 ở cuối câu theo kiểu tiếng Việt. Tiếng Việt nói “con muốn làm bác sĩ khi lớn lên”, nhưng tiếng Trung đặt thời gian trước động từ: 长大以后我想当医生, hoặc 我长大以后想当医生.
- Đọc rõ thanh 3 chữ 子 trong 孩子. 子 ở đây đọc nhẹ: háizi, không phải háizǐ.
Bài cùng chủ đề nghề nghiệp, dành cho người lớn: Học tiếng Trung xong làm nghề gì. Hội thoại về gia đình, con cái, tuổi thơ có trong Giao tiếp. Tên nghề và từ mới trong bài, bạn luyện thêm ở Từ vựng.
Hỏi đáp về trẻ em và ước mơ trong tiếng Trung
Câu hỏi thường gặp
Trẻ em tiếng Trung là gì?
Thường dùng 孩子 (háizi). Nói với trẻ thân mật dùng 小朋友; chữ viết, tên gọi dùng 儿童.
“Lớn lên con muốn làm…” nói sao?
长大以后我想当… (zhǎngdà yǐhòu wǒ xiǎng dāng…), sau đó thêm tên nghề: 医生, 老师, 厨师…
Mặt trời là 太阳 hay 阳光?
Mặt trời là 太阳. 阳光 là ánh nắng, và còn dùng để khen người tươi sáng, yêu đời.
Chúc ai đó ước mơ thành hiện thực nói thế nào?
祝你梦想成真! (zhù nǐ mèngxiǎng chéng zhēn!).
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn