Giấy tạm trú tiếng Trung là gì? Tên từng loại giấy tờ và câu nói khi đi làm ở Trung Quốc
Giấy tạm trú tiếng Trung là gì? Không có một từ duy nhất. Với người nước ngoài ở Trung Quốc đại lục, việc khai báo chỗ ở gọi là 临时住宿登记 (línshí zhùsù dēngjì), tờ giấy nhận được là 临时住宿登记表. Còn giấy cho phép ở lại dài ngày là 居留许可 (jūliú xǔkě). Bài này tách từng tên, kèm câu mẫu để bạn nghe hiểu phiên dịch và công an khu vực.
Giấy tạm trú tiếng Trung là gì: mỗi loại giấy một tên
Người Việt hay gọi chung là “giấy tạm trú”, nhưng tiếng Trung tách ra nhiều thứ khác nhau. Tra từ điển, bạn dễ gặp 暂住证 trước tiên. Đó là tên một loại giấy cũ dành cho người Trung Quốc sống xa nơi đăng ký hộ khẩu, nay phần lớn đã thay bằng 居住证. Người lao động nước ngoài thường không làm loại giấy này, nên đừng dùng 暂住证 khi hỏi công ty.
| Tiếng Trung | Pinyin | Nghĩa | Dùng khi nào |
|---|---|---|---|
| 临时住宿登记 | línshí zhùsù dēngjì | đăng ký tạm trú | khai báo chỗ ở với công an khu vực |
| 临时住宿登记表 | línshí zhùsù dēngjì biǎo | phiếu đăng ký tạm trú | tờ giấy nhận lại sau khi khai báo |
| 居住登记 | jūzhù dēngjì | đăng ký cư trú | cách nói khác có thể gặp (như trong hội thoại mẫu dưới) |
| 居留许可 | jūliú xǔkě | giấy phép cư trú | giấy cho phép ở lại dài ngày |
| 签证 | qiānzhèng | thị thực, visa | giấy cho phép nhập cảnh |
| 工作许可 | gōngzuò xǔkě | giấy phép lao động | giấy cho phép làm việc |
| 暂住证 | zànzhùzhèng | giấy tạm trú (kiểu cũ) | giấy của người Trung Quốc, nay thay bằng 居住证 |
Ở Đài Loan, thẻ cư trú của người nước ngoài gọi là 居留證 (giản thể 居留证), nhiều người Việt gọi là thẻ ARC. Biển và giấy tờ ở Đài Loan viết chữ phồn thể, nên bạn nhận mặt chữ 證 thay cho 证.
Tên gọi, loại giấy và thủ tục khác nhau theo nơi bạn làm việc và theo từng thời điểm. Bài này chỉ dạy cách gọi tên và câu nói. Giấy nào phải làm, làm ở đâu, mất bao lâu, bạn hỏi đơn vị phái cử hoặc phiên dịch của công ty và kiểm tra nguồn chính thức.
Đăng ký tạm trú với công an khu vực: câu bạn sẽ nghe
Nơi tiếp nhận khai báo thường là 派出所 (pàichūsuǒ, đồn công an khu vực). Nhiều công ty làm giúp cho cả nhóm công nhân. Trong hội thoại mẫu “Hỏi phiên dịch về đăng ký tạm trú”, một công nhân Việt nhờ phiên dịch giải thích:
Phiên dịch trả lời rằng công ty lo phần đi lại, người lao động chỉ chuẩn bị giấy tờ:
材料 ở đây không phải “nguyên liệu” như ở xưởng mà là giấy tờ, hồ sơ. Câu hỏi tiếp theo vì thế rất hay dùng:
Nếu tự đến đồn, bạn sẽ được hỏi giấy tờ và ngày đến. Trong hội thoại mẫu Đăng ký tạm trú với công an khu vực, cảnh sát hỏi:
Nếu công ty đã làm giúp rồi, bạn nói rõ như người lao động trong hội thoại đó:
Xong việc, cảnh sát đưa lại tờ phiếu và nói tên nó. Đây là tờ mà người Việt thường gọi là “giấy tạm trú”:
Có phải mang giấy tờ theo người không
Câu hỏi đầu tiên sau khi nhận giấy là có phải mang theo người không. Trong hội thoại ở đồn công an, người lao động hỏi 要随身携带吗？ (cần mang theo người không?), và nhận câu trả lời ngắn:
Trong hội thoại với phiên dịch, câu hỏi cùng ý được nói theo cách khác, dùng 带着 thay cho 携带:
随身 (suíshēn) là “theo bên người”. 携带 (xiédài) là từ trang trọng hơn, hay gặp trên giấy tờ; nói chuyện thì 带着 tự nhiên hơn. Mang theo hộ chiếu hoặc giấy cư trú như phiên dịch dặn; chụp ảnh các trang quan trọng lưu trong điện thoại để dự phòng khi mất. Mang theo giấy gì thì hỏi công ty và kiểm tra nguồn chính thức.
Gia hạn visa, giấy phép cư trú: từ nào nghĩa là “gia hạn”
Tiếng Việt chỉ có “gia hạn”, tiếng Trung có hai từ hay gặp. 续签 (xùqiān) là ký tiếp, làm mới, dùng cho visa và hợp đồng. 延期 (yánqī) là kéo dài thời hạn. Hết hạn là 到期 (dàoqī); đã quá hạn là 过期 (guòqī). Câu báo tin đầu tiên, trong hội thoại mẫu Gia hạn visa lao động:
Sau đó người lao động hỏi cần giấy tờ gì. Danh sách dưới đây là của hội thoại mẫu, không phải danh sách chung cho mọi nơi:
Có khi phải tự đi làm giấy vào giờ hành chính, trùng ca làm. Trong hội thoại mẫu “Xin đổi ca để đi gia hạn giấy phép cư trú”, công nhân giải thích với tổ trưởng vì sao cần đổi ca:
出入境大厅 là sảnh làm thủ tục xuất nhập cảnh; 居留许可延期 là gia hạn giấy phép cư trú. Cách xin đổi ca và điền đơn có trong bài đổi ca tiếng Trung.
Dùng thế nào trong tình huống thật: mất hộ chiếu, không hiểu từ pháp lý
Mất hộ chiếu là lúc mọi giấy tờ khác cũng rối theo. Báo ngay cho tổ trưởng hoặc phiên dịch, rồi đến công an. Câu báo ngắn nhất, trong hội thoại mẫu Xử lý khi mất hộ chiếu:
Trong hội thoại đó, cảnh sát hướng dẫn khai báo trước, sau đó nói người lao động cần liên hệ cơ quan đại diện của Việt Nam:
报案 (bào'àn) là trình báo với công an; 报案证明 là giấy xác nhận đã trình báo. Giữ tờ này cẩn thận, rồi hỏi phiên dịch bước tiếp theo cần mang theo những gì. Câu báo khẩn khác có trong bài gọi cấp cứu, báo cháy bằng tiếng Trung.
Từ pháp lý khó với cả người học lâu. Không hiểu thì hỏi lại, và nhờ người có thể giúp lâu dài. Câu nói lịch sự, trong hội thoại với phiên dịch:
- Chụp ảnh mọi tờ giấy ngay khi nhận, chụp cả trang có ngày hết hạn.
- Ghi ngày hết hạn vào lịch điện thoại, đặt nhắc trước vài tuần, rồi hỏi công ty khi nào bắt đầu làm gia hạn.
- Đừng đoán nghĩa giấy tờ. Hỏi lại: 这是什么证明？ (Đây là giấy xác nhận gì?)
- Không ký tờ mình chưa hiểu. Nhờ phiên dịch đọc, hoặc xin bản tiếng Việt nếu có.
Từ vựng hợp đồng (thời hạn, gia hạn, chấm dứt) có trong bài từ vựng hợp đồng lao động tiếng Trung. Nghe lại từng câu mẫu trong mục Giao tiếp.
| Từ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 派出所 | pàichūsuǒ | đồn công an khu vực |
| 材料 | cáiliào | giấy tờ, hồ sơ |
| 随身 | suíshēn | theo bên người |
| 携带 | xiédài | mang theo |
| 到期 | dàoqī | hết hạn |
| 续签 | xùqiān | ký tiếp, gia hạn |
| 延期 | yánqī | kéo dài thời hạn |
| 劳动合同 | láodòng hétong | hợp đồng lao động |
| 体检证明 | tǐjiǎn zhèngmíng | giấy khám sức khoẻ |
| 出入境 | chūrùjìng | xuất nhập cảnh |
| 报案 | bào'àn | trình báo công an |
| 证明 | zhèngmíng | giấy xác nhận |
| 流程 | liúchéng | quy trình |
| 统一 | tǒngyī | tập trung, đồng loạt |
| 警察 | jǐngchá | cảnh sát |
| 大使馆 | dàshǐguǎn | đại sứ quán |
Câu hỏi thường gặp
“Giấy tạm trú” nói tiếng Trung thế nào cho công ty hiểu?
Ở Trung Quốc đại lục, nói 临时住宿登记 (đăng ký tạm trú) hoặc chỉ tờ phiếu là 临时住宿登记表. Nếu ý bạn là giấy cho phép ở lại dài ngày thì là 居留许可.
暂住证 có phải là giấy tạm trú của người lao động nước ngoài không?
Không. 暂住证 là giấy cũ dành cho người Trung Quốc sống xa nơi đăng ký hộ khẩu, nay phần lớn đã thay bằng 居住证. Người nước ngoài dùng các tên ở bảng đầu bài.
续签 và 延期 khác nhau thế nào?
续签 là ký tiếp, làm mới (visa, hợp đồng). 延期 là kéo dài thời hạn, hay đi với 居留许可. Cả hai đều dịch được là “gia hạn”.
Thủ tục và lệ phí làm giấy tờ là bao nhiêu?
Bài không nêu vì khác nhau theo nơi và thay đổi theo thời gian. Bạn hỏi đơn vị phái cử, phiên dịch công ty và kiểm tra nguồn chính thức.
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn