Tiếng Trung xuất khẩu lao động: câu cần dùng theo 7 tình huống, từ phỏng vấn đến lúc khẩn cấp
Tiếng Trung xuất khẩu lao động không cần học dàn trải. Bạn cần nói được vài câu ngắn ở đúng 7 lúc: phỏng vấn, làm thủ tục nhập cảnh, gặp người đón, nhận chỗ ở ký túc xá, ngày đầu ở xưởng, khi ốm cần xin nghỉ, và khi có chuyện khẩn cấp. Bài này gom câu mẫu theo đúng trình tự đó, kèm câu bạn sẽ nghe để hiểu người kia đang hỏi gì.
Bảng tóm tắt 7 tình huống và câu nên thuộc trước
Nếu chỉ có ít thời gian trước ngày bay, hãy thuộc cột “Câu bạn nói” trước. Mỗi câu đều ngắn; từ nào ngoài HSK2 (护照, 宿舍, 规定, 请假, 救护车…) có pinyin và nghĩa trong bảng cuối bài.
| Tình huống | Câu bạn nói | Nghĩa |
|---|---|---|
| 1. Phỏng vấn | 我会一点儿汉语。 | Em biết một chút tiếng Trung. |
| 2. Nhập cảnh | 这是我的护照。 | Đây là hộ chiếu của tôi. |
| 3. Được đón | 谢谢你来接我。 | Cảm ơn anh chị đến đón em. |
| 4. Ký túc xá | 宿舍有什么规定吗？ | Ký túc xá có quy định gì không? |
| 5. Ngày đầu ở xưởng | 请你说慢一点。 | Xin anh chị nói chậm một chút. |
| 6. Ốm, xin nghỉ | 我想请假去看病。 | Em muốn xin nghỉ đi khám bệnh. |
| 7. Khẩn cấp | 快叫救护车！ | Mau gọi xe cấp cứu! |
Tình huống 1–2: phỏng vấn và nhập cảnh
Ở trung tâm, khi được phỏng vấn
Buổi phỏng vấn đơn hàng thường hỏi tên, tuổi, có biết tiếng Trung không và có muốn đi không. Trong hội thoại mẫu Phỏng vấn ở trung tâm môi giới, cán bộ nói công việc ở Trung Quốc rồi hỏi 你想去吗？ (em có muốn đi không?). Người lao động trả lời gọn, rõ ý:
Câu trả lời ngắn nhưng có 很 nên nghe chắc chắn hơn 我想去. Câu hỏi phỏng vấn chi tiết hơn (kinh nghiệm, sức khoẻ, ca kíp) có trong bài phỏng vấn đơn hàng xuất khẩu lao động bằng tiếng Trung.
Ở sân bay, quầy nhập cảnh
Nhân viên thường chỉ nói vài câu ngắn, chủ yếu là xin xem giấy tờ. Câu bạn cần nghe hiểu ngay, trong hội thoại mẫu Nhập cảnh và hải quan Trung Quốc:
Bạn đưa hộ chiếu bằng hai tay, nói 这是我的护照 (đây là hộ chiếu của tôi). Nếu phải tự điền tờ khai, đây là một câu hướng dẫn bạn có thể gặp, trong hội thoại mẫu “Điền tờ khai nhập cảnh”:
Giấy tờ, thủ tục nhập cảnh thay đổi theo từng nước và từng thời điểm. Bài này chỉ dạy câu nói; quy định cụ thể bạn hỏi đơn vị phái cử và kiểm tra nguồn chính thức.
Tình huống 3–4: được công ty đón và nhận chỗ ở
Gọi điện trước ngày bay và gặp người đón
Trước ngày bay, nhiều người gọi xác nhận lại có người đón không. Câu hỏi ngắn trong hội thoại mẫu “Gọi điện trước ngày bay”:
Làm xong thủ tục, gặp người của công ty ra đón, câu đầu tiên nên nói là lời cảm ơn. Câu trong hội thoại mẫu Nhập cảnh và hải quan ở trên:
Trên xe về chỗ ở là lúc tốt để hỏi những điều bạn cần biết. Trong hội thoại mẫu Trên đường về ký túc xá, người mới hỏi hai câu rất thực tế:
Nhận phòng ký túc xá
Mỗi ký túc xá có nội quy riêng về giờ giấc, đồ điện, khách đến chơi. Hỏi ngay từ đầu đỡ bị nhắc sau này. Trong hội thoại mẫu “Đăng ký ký túc xá”, nghe nói ba bạn cùng phòng đều là người Việt, người mới mừng ra mặt rồi hỏi tiếp:
Nếu ở xa xưởng, hỏi thêm chuyện xe đưa đón. Câu trong hội thoại mẫu “Hỏi về đi lại và căng tin”:
Câu dùng hằng ngày ở phòng ở (giặt đồ, đổ rác, bạn cùng phòng) có trong bài tiếng Trung ở ký túc xá. Còn tên các loại giấy tờ cư trú bạn sẽ được nhắc tới trong tuần đầu có trong bài giấy tạm trú tiếng Trung là gì.
Tình huống 5–6: ngày đầu ở xưởng và khi bị ốm
Ngày đầu đi làm: chào tổ trưởng, xin nói chậm
Câu chào đầu tiên nên có tên chức vụ của người nghe. Trong hội thoại mẫu “Nhận đồng phục và thẻ nhân viên”, người mới chào tổ trưởng họ Trần:
Chắc chắn sẽ có lúc bạn không theo kịp. Đừng gật đầu cho qua, vì làm sai ở xưởng mất thời gian hơn hỏi lại. Câu cứu bạn, trong hội thoại mẫu “Chưa hiểu, xin tổ trưởng nói chậm lại”:
Trong hội thoại mẫu đó, người mới còn hỏi lại hai lần, rồi nhắc lại đúng ý “bỏ vào thùng đỏ”. Tổ trưởng đáp:
Muốn chuẩn bị kỹ hơn cho ngày đầu (nhận việc, hỏi giờ nghỉ, tìm nhà vệ sinh), đọc bài tiếng Trung ngày đầu đi làm ở xưởng.
Khi bị ốm: nói chỗ đau và xin nghỉ
Khi bạn trông mệt, đồng nghiệp hay người phụ trách có thể hỏi bạn khó chịu ở đâu. Đây là câu hỏi thăm trong hội thoại mẫu “Bị cảm vì điều hòa văn phòng”; ở phòng y tế bạn cũng có thể được hỏi kiểu này:
Xin nghỉ thì nói rõ ba ý: gọi người nghe, bệnh gì từ bao giờ, muốn nghỉ lúc nào để làm gì. Câu mẫu đủ ba ý, trong hội thoại mẫu “Xin về sớm đi khám răng”:
Đổi 牙疼 (đau răng) thành 发烧 (sốt), 肚子疼 (đau bụng), 头疼 (đau đầu) là dùng được cho bệnh khác. Câu hỏi khi khám bệnh có trong bài tiếng Trung đi khám bệnh, mua thuốc.
Tình huống 7: khi có chuyện khẩn cấp
Lúc hoảng, câu càng ngắn càng tốt. Bạn chỉ cần nói được ba điều: chuyện gì xảy ra, ở đâu, cần gì. Hai câu báo tin ngắn, trong hội thoại mẫu Gọi cấp cứu 120 khi bị tai nạn nặng và Báo cháy 119:
喂 (wéi) là “a lô”, dùng ở đầu cuộc gọi. Nếu bạn đang đứng cạnh người bị nạn và có người khác ở gần, hãy gọi họ giúp. Câu trong hội thoại mẫu “Gọi cấp cứu”:
Mất giấy tờ cũng là chuyện cần báo ngay cho tổ trưởng hoặc phiên dịch của công ty. Câu báo ngắn nhất:
- 1Mở đầu: 喂, 这里…! (A lô, ở đây…)
- 2Chuyện gì: 有人受伤了 / 着火了
- 3Ở đâu: tên công ty, toà nhà, tầng
- 4Cần gì: 快叫救护车!
- 5Báo ngay cho tổ trưởng hoặc phiên dịch
Số điện thoại cấp cứu, cứu hoả, công an khác nhau giữa Trung Quốc đại lục và Đài Loan. Ngày đầu đến nơi, bạn hỏi tổ trưởng hoặc phiên dịch và lưu ngay vào điện thoại, kèm địa chỉ ký túc xá và xưởng viết bằng chữ Hán.
Dùng thế nào trong tình huống thật: học trước ngày bay
Bảy tình huống trên không cần học cùng lúc. Một cách chia hợp lý là học theo đúng thứ tự bạn sẽ gặp: tuần đầu luyện câu phỏng vấn và nhập cảnh, tuần sau luyện câu ở ký túc xá và ngày đầu ở xưởng, rồi mới tới câu ốm đau và khẩn cấp.
- Viết sẵn một thẻ giấy có tên công ty, địa chỉ ký túc xá bằng chữ Hán, số điện thoại người đón. Lúc không nói được, đưa thẻ là xong.
- Tập nói to, không chỉ đọc thầm. Câu 请你说慢一点 phải bật ra được trong vài giây.
- Học câu mình sẽ nghe, không chỉ câu mình nói: 你哪儿不舒服, 几个人一间, và cả câu trang trọng 请出示护照 (qǐng chūshì hùzhào, xin xuất trình hộ chiếu), cùng ý với câu xin xem hộ chiếu ở phần nhập cảnh.
- Không chắc thì hỏi lại, đừng gật đầu. Ở xưởng, hỏi lại được coi là cẩn thận.
Trên 123tiengtrung.com, các hội thoại theo chủ đề nằm trong Giao tiếp, có audio từng câu để nghe và nói đuổi. Muốn có lịch học mỗi ngày theo mục tiêu đi làm, bạn đặt mục tiêu ở Lộ trình.
Một số từ trong câu mẫu nằm ngoài HSK2. Bảng dưới để bạn tra nhanh:
| Từ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 护照 | hùzhào | hộ chiếu |
| 护照号 | hùzhào hào | số hộ chiếu |
| 接 | jiē | đón |
| 宿舍 | sùshè | ký túc xá |
| 工厂 | gōngchǎng | nhà máy |
| 规定 | guīdìng | quy định |
| 班车 | bānchē | xe đưa đón |
| 组长 | zǔzhǎng | tổ trưởng |
| 请假 | qǐngjià | xin nghỉ |
| 牙疼 | yá téng | đau răng |
| 受伤 | shòushāng | bị thương |
| 着火 | zháohuǒ | bốc cháy |
| 救护车 | jiùhùchē | xe cấp cứu |
| 不见了 | bú jiàn le | mất rồi, không thấy đâu |
Câu hỏi thường gặp
Đi xuất khẩu lao động Trung Quốc cần học tiếng Trung đến mức nào?
Không có mức chung cho mọi đơn hàng; bạn hỏi đơn vị phái cử. Tối thiểu nên nói được câu chào, giới thiệu bản thân, xin nói chậm, xin nghỉ và gọi giúp khi khẩn cấp.
Nghe không hiểu tổ trưởng nói thì làm sao?
Nói 对不起，我听不懂。请你说慢一点。 Đừng gật đầu cho qua, vì làm sai mất thời gian hơn hỏi lại.
Đi Đài Loan có dùng được các câu này không?
Phần lớn câu dùng được, dù một số từ ở Đài Loan nói khác. Chữ viết ở Đài Loan là phồn thể, nên hãy làm quen thêm mặt chữ trên biển báo, giấy tờ.
Khi khẩn cấp nên nói câu gì đầu tiên?
Nói chuyện gì xảy ra: 这里有人受伤了！ hoặc 着火了！, rồi nói địa điểm và 快叫救护车！
Bài do Xteam 123tiengtrung.com biên soạn