Màu giống nhau là cùng một cụm nghĩa.
HạMất ngựa, ông lão không buồn. Được ngựa quý, ông cũng chẳng mừng. Hàng xóm tưởng ông lẩn thẩn, cho đến năm chiến tranh nổ ra.
HạĐây là podcast của 123tiengtrung.com. Mình là Hạ. Mỗi câu, bạn nghe tiếng Trung trước, rồi tiếng Việt sau.
Mất ngựa
从前,在靠近边塞的地方,住着一位老人,人们叫他塞翁。他看事情总比别人看得远,家里有一匹好马。Cóngqián, zài kàojìn biānsài de dìfang, zhùzhe yí wèi lǎorén, rénmen jiào tā Sàiwēng. Tā kàn shìqing zǒng bǐ biérén kàn de yuǎn, jiā li yǒu yì pǐ hǎo mǎ.Ngày xưa, ở vùng sát biên ải có một ông lão, người ta gọi là Tái Ông. Ông nhìn việc gì cũng xa hơn người khác, nhà có một con ngựa tốt.
有一天,那匹马不知怎么跑出了边境,再也没有回来。邻居们纷纷来安慰他,替他惋惜。Yǒu yì tiān, nà pǐ mǎ bù zhī zěnme pǎochūle biānjìng, zài yě méiyǒu huílai. Línjūmen fēnfēn lái ānwèi tā, tì tā wǎnxī.Một hôm, con ngựa chẳng hiểu sao chạy qua bên kia biên giới, không về nữa. Hàng xóm lần lượt đến an ủi, tiếc thay cho ông.
塞翁却一点儿也不着急,平静地说:“丢了一匹马,谁知道不是一件好事呢?”Sàiwēng què yìdiǎnr yě bù zháojí, píngjìng de shuō: "Diūle yì pǐ mǎ, shéi zhīdào bú shì yí jiàn hǎoshì ne?"Tái Ông lại chẳng sốt ruột chút nào, bình thản nói: “Mất một con ngựa, biết đâu lại chẳng phải chuyện tốt?”
Được ngựa
没想到,几个月以后,那匹马自己跑了回来,还带回了一匹北方的骏马。Méi xiǎngdào, jǐ ge yuè yǐhòu, nà pǐ mǎ zìjǐ pǎole huílai, hái dàihuíle yì pǐ běifāng de jùnmǎ.Không ngờ, mấy tháng sau con ngựa tự chạy về, còn dẫn theo một con tuấn mã phương bắc.
邻居们又来道喜:“老人家,您说得真准,这回可是双喜临门啊!”Línjūmen yòu lái dàoxǐ: "Lǎorénjia, nín shuō de zhēn zhǔn, zhè huí kě shì shuāngxǐ línmén a!"Hàng xóm lại kéo đến chúc mừng: “Cụ nói đúng thật, lần này đúng là song hỷ lâm môn!”
塞翁却皱起了眉头:“白白得了一匹好马,谁知道不会带来祸事呢?”Sàiwēng què zhòuqǐle méitóu: "Báibái déle yì pǐ hǎo mǎ, shéi zhīdào bú huì dàilái huòshì ne?"Tái Ông lại nhíu mày: “Tự dưng được không một con ngựa quý, biết đâu chẳng mang tai hoạ tới?”
Gãy chân
塞翁的儿子特别喜欢骑马,天天骑着那匹骏马出去跑。Sàiwēng de érzi tèbié xǐhuan qí mǎ, tiāntiān qízhe nà pǐ jùnmǎ chūqu pǎo.Con trai Tái Ông rất mê cưỡi ngựa, ngày nào cũng phi con tuấn mã ra ngoài.
有一次,马突然受了惊,把他从背上摔了下来,他的一条腿摔断了,从此走路一瘸一拐。Yǒu yí cì, mǎ tūrán shòule jīng, bǎ tā cóng bèi shang shuāile xiàlai, tā de yì tiáo tuǐ shuāiduàn le, cóngcǐ zǒulù yì qué yì guǎi.Một lần, con ngựa bỗng hoảng lên, hất anh ngã xuống, gãy một chân, từ đó anh đi khập khiễng.
邻居们又来安慰,塞翁还是那句话:“谁知道这不是一件好事呢?”Línjūmen yòu lái ānwèi, Sàiwēng háishi nà jù huà: "Shéi zhīdào zhè bú shì yí jiàn hǎoshì ne?"Hàng xóm lại đến an ủi, Tái Ông vẫn câu cũ: “Biết đâu đây lại chẳng phải chuyện tốt?”
Năm chiến tranh
一年以后,北方的军队打了过来,边塞的年轻人几乎都被征去打仗,十个人里有九个再也没能回来。Yì nián yǐhòu, běifāng de jūnduì dǎle guòlai, biānsài de niánqīngrén jīhū dōu bèi zhēng qù dǎzhàng, shí ge rén li yǒu jiǔ ge zài yě méi néng huílai.Một năm sau, quân phương bắc tràn sang, thanh niên vùng biên ải hầu hết bị bắt đi lính, mười người thì chín người không trở về.
塞翁的儿子因为腿瘸,没有被征走,父子俩都平平安安地活了下来。Sàiwēng de érzi yīnwèi tuǐ qué, méiyǒu bèi zhēngzǒu, fùzǐ liǎ dōu píngpíng ān'ān de huóle xiàlai.Con trai Tái Ông vì chân bị tật nên không bị bắt đi, hai cha con đều sống sót bình an.
从此,人们常说:“塞翁失马,焉知非福。”Cóngcǐ, rénmen cháng shuō: "Sàiwēng shī mǎ, yān zhī fēi fú."Từ đó, người ta hay nói: “Tái Ông mất ngựa, biết đâu là phúc.”
Phúc hoạ đổi chỗ
这个故事出自《淮南子》,越南人也很熟悉,常说“塞翁失马”。Zhège gùshi chūzì "Huáinánzǐ", Yuènánrén yě hěn shúxī, cháng shuō "Sàiwēng shī mǎ".Câu chuyện này có trong sách Hoài Nam Tử, người Việt cũng rất quen, hay nói “Tái Ông thất mã”.
它并不是让人什么都不在乎,而是提醒我们:一时的得失,不一定决定最后的结果。Tā bìng bú shì ràng rén shénme dōu bú zàihu, ér shì tíxǐng wǒmen: yìshí de déshī, bù yídìng juédìng zuìhòu de jiéguǒ.Câu chuyện không bảo người ta mặc kệ mọi thứ, mà nhắc rằng được mất một lúc chưa hẳn quyết định kết cục.
考试没考好、换了工作、计划被打乱,当时觉得天都要塌了,几年后回头看,也许正是一个转折点。Kǎoshì méi kǎohǎo, huànle gōngzuò, jìhuà bèi dǎluàn, dāngshí juéde tiān dōu yào tā le, jǐ nián hòu huítóu kàn, yěxǔ zhèng shì yí ge zhuǎnzhédiǎn.Thi không tốt, đổi việc, kế hoạch bị đảo lộn, lúc ấy tưởng trời sắp sập, vài năm sau nhìn lại, biết đâu chính là bước ngoặt.
HạĐược đừng vội mừng quá, mất đừng vội buồn quá, cứ bình tĩnh đi tiếp như Tái Ông. Nếu tuần này có điều gì không như ý, biết đâu đó lại là con ngựa sắp quay về.
HạMuốn nghe trọn mọi tập, đọc lời thoại từng câu và luyện bài tập kèm theo, bạn dùng Premium trên web nhé.
HạMình là Hạ. Hẹn gặp lại bạn ở tập sau, trên 123tiengtrung.com.