Màu giống nhau là cùng một cụm nghĩa.
PhongVua Sở cho mở một cửa nhỏ bên cạnh cổng lớn, mời vị sứ giả thấp bé đi vào. Án Tử đứng lại, nói một câu, và cổng lớn lập tức được mở.
PhongĐây là podcast của 123tiengtrung.com. Mình là Phong. Mỗi câu, bạn nghe tiếng Trung trước, rồi tiếng Việt sau.
Cửa nhỏ bên cổng
春秋时期,齐国有一位大臣叫晏子,个子矮小,却以口才出名。Chūnqiū shíqī, Qíguó yǒu yí wèi dàchén jiào Yànzǐ, gèzi ǎixiǎo, què yǐ kǒucái chūmíng.Thời Xuân Thu, nước Tề có vị đại thần tên là Án Tử, người thấp bé nhưng nổi tiếng giỏi ăn nói.
有一次,齐王派他出使楚国,楚王想趁机羞辱他,命人在城门旁边开了一个小门。Yǒu yí cì, Qí wáng pài tā chūshǐ Chǔguó, Chǔ wáng xiǎng chènjī xiūrǔ tā, mìng rén zài chéngmén pángbiān kāile yí ge xiǎo mén.Có lần vua Tề cử ông đi sứ nước Sở, vua Sở muốn nhân dịp làm nhục ông, sai người mở một cửa nhỏ cạnh cổng thành.
晏子看了看,不慌不忙地说:“出使狗国的人,才从狗门进去。”Yànzǐ kànle kàn, bù huāng bù máng de shuō: "Chūshǐ gǒu guó de rén, cái cóng gǒu mén jìnqu."Án Tử nhìn một lượt, thong thả nói: “Đi sứ nước chó thì mới chui cửa chó.”
“今天我是来出使楚国的,不知道该走哪个门?”"Jīntiān wǒ shì lái chūshǐ Chǔguó de, bù zhīdào gāi zǒu nǎge mén?"“Hôm nay tôi sang nước Sở làm sứ giả, chẳng hay nên đi cửa nào đây?”
接待的官员答不上来,只好打开了大门。Jiēdài de guānyuán dá bu shànglái, zhǐhǎo dǎkāile dà mén.Viên quan tiếp đón không đáp được, đành mở cổng lớn.
Nước Tề hết người rồi sao
见了面,楚王故意问:“齐国是没有人了吗?怎么派你这样的人来?”Jiànle miàn, Chǔ wáng gùyì wèn: "Qíguó shì méiyǒu rén le ma? Zěnme pài nǐ zhèyàng de rén lái?"Gặp mặt, vua Sở cố ý hỏi: “Nước Tề hết người rồi sao? Sao lại cử người như ông sang?”
晏子说:“齐国人多得很,大家把袖子举起来,就能遮住太阳;甩一甩汗,就像下雨一样。”Yànzǐ shuō: "Qíguó rén duō de hěn, dàjiā bǎ xiùzi jǔ qǐlai, jiù néng zhēzhù tàiyáng; shuǎi yi shuǎi hàn, jiù xiàng xiàyǔ yíyàng."Án Tử đáp: “Nước Tề đông người lắm, ai nấy giơ tay áo lên là che kín mặt trời, vẩy mồ hôi một cái là như mưa.”
“只是我们派使者有个规矩:贤明的人,派到贤明的君主那里;没出息的人,派到没出息的君主那里。”"Zhǐshì wǒmen pài shǐzhě yǒu ge guīju: xiánmíng de rén, pàidào xiánmíng de jūnzhǔ nàli; méi chūxi de rén, pàidào méi chūxi de jūnzhǔ nàli."“Có điều, nước tôi cử sứ giả có lệ: người tài giỏi thì sang chỗ vua sáng suốt, kẻ bất tài thì sang chỗ vua bất tài.”
“我是齐国最没出息的一个,所以就被派到楚国来了。”"Wǒ shì Qíguó zuì méi chūxi de yí ge, suǒyǐ jiù bèi pàidào Chǔguó lái le."“Tôi là kẻ bất tài nhất nước Tề, nên mới bị cử sang nước Sở.”
Quả quýt và quả chỉ
宴会上,两个士兵押着一个人走过,说他是齐国人,因为偷东西被抓了。Yànhuì shang, liǎng ge shìbīng yāzhe yí ge rén zǒuguò, shuō tā shì Qíguó rén, yīnwèi tōu dōngxi bèi zhuā le.Trong bữa tiệc, hai người lính áp giải một người đi ngang, nói hắn là người Tề, bị bắt vì ăn trộm.
楚王笑着问:“齐国人都喜欢偷东西吗?”Chǔ wáng xiàozhe wèn: "Qíguó rén dōu xǐhuan tōu dōngxi ma?"Vua Sở cười hỏi: “Người Tề đều thích ăn trộm à?”
晏子站起来说:“橘子长在淮河以南,就是又大又甜的橘子;长在淮河以北,就成了又小又苦的枳。”Yànzǐ zhàn qǐlai shuō: "Júzi zhǎng zài Huáihé yǐ nán, jiù shì yòu dà yòu tián de júzi; zhǎng zài Huáihé yǐ běi, jiù chéngle yòu xiǎo yòu kǔ de zhǐ."Án Tử đứng dậy nói: “Cây quýt mọc ở phía nam sông Hoài thì cho quả quýt vừa to vừa ngọt; mọc ở phía bắc sông Hoài thì thành quả chỉ, một loại cam dại vừa nhỏ vừa đắng.”
“叶子差不多,果实的味道却完全不同,原因是水土不一样。”"Yèzi chàbuduō, guǒshí de wèidao què wánquán bù tóng, yuányīn shì shuǐtǔ bù yíyàng."“Lá thì na ná nhau, mà vị quả khác hẳn, là vì thổ nhưỡng khác nhau.”
“这个人在齐国不偷东西,到了楚国就偷了,莫非是楚国的水土让人变成小偷?”"Zhège rén zài Qíguó bù tōu dōngxi, dàole Chǔguó jiù tōu le, mòfēi shì Chǔguó de shuǐtǔ ràng rén biànchéng xiǎotōu?"“Người này ở nước Tề không ăn trộm, sang nước Sở lại ăn trộm, phải chăng thổ nhưỡng nước Sở khiến người ta thành kẻ trộm?”
楚王听了,只好苦笑:“圣人是不能随便开玩笑的,我这是自讨没趣。”Chǔ wáng tīngle, zhǐhǎo kǔxiào: "Shèngrén shì bù néng suíbiàn kāi wánxiào de, wǒ zhè shì zì tǎo méiqù."Vua Sở nghe xong chỉ biết cười trừ: “Bậc hiền tài đúng là không thể tuỳ tiện trêu đùa, ta tự chuốc lấy bẽ mặt rồi.”
PhongÁn Tử không cãi to, không giận dữ, chỉ đổi góc nhìn một chút mà lời chê thành lời đáp trả. Gặp câu hỏi khó chịu, bạn thử hít một hơi, rồi tìm cách trả lời thông minh mà vẫn lịch sự như ông nhé.
PhongMuốn nghe trọn mọi tập, đọc lời thoại từng câu và luyện bài tập kèm theo, bạn dùng Premium trên web nhé.
PhongMình là Phong. Hẹn gặp lại bạn ở tập sau, trên 123tiengtrung.com.