Màu giống nhau là cùng một cụm nghĩa.
Ngày mưa giữ khách
古时候的书写没有标点,读的人得自己断句,于是常常闹出笑话。Gǔ shíhou de shūxiě méiyǒu biāodiǎn, dú de rén děi zìjǐ duànjù, yúshì chángcháng nào chū xiàohua.Chữ viết thời xưa không có dấu câu, người đọc phải tự ngắt câu, nên thường sinh ra chuyện cười.
传说有个客人到朋友家做客,赶上连日下雨,一住就是半个月,丝毫没有要走的意思。Chuánshuō yǒu ge kèrén dào péngyou jiā zuòkè, gǎnshang liánrì xiàyǔ, yí zhù jiù shì bàn ge yuè, sīháo méiyǒu yào zǒu de yìsi.Tương truyền có vị khách đến chơi nhà bạn, gặp mưa liền mấy ngày, ở lì nửa tháng mà chẳng có ý định về.
主人不好意思直说,就在墙上写了一行字:“下雨天留客天留我不留”。Zhǔrén bù hǎoyìsi zhí shuō, jiù zài qiáng shang xiěle yì háng zì: "Xiàyǔ tiān liú kè tiān liú wǒ bù liú".Chủ nhà ngại nói thẳng, bèn viết lên tường một dòng chữ liền một mạch.
主人的意思是:“下雨,天留客;天留,我不留。”Zhǔrén de yìsi shì: "Xiàyǔ, tiān liú kè; tiān liú, wǒ bù liú."Ý chủ nhà là: “Trời mưa, trời giữ khách; trời giữ, chứ tôi không giữ.”
客人看了,却笑着念道:“下雨天,留客天,留我不?留!”Kèrén kànle, què xiàozhe niàndào: "Xiàyǔ tiān, liú kè tiān, liú wǒ bù? Liú!"Khách đọc xong lại cười, ngắt thành: “Ngày mưa, ngày giữ khách, giữ tôi chăng? Giữ!”
原来,“天”也可以是“日子”,句末的“不”也能用来提问。Yuánlái, "tiān" yě kěyǐ shì "rìzi", jùmò de "bù" yě néng yònglái tíwèn.Thì ra, chữ “trời” cũng có thể hiểu là “ngày”, còn chữ “không” đặt cuối câu thì thành câu hỏi.
同样十个字,换个地方停顿,赶人的话就成了留人的话,主人只好又准备了一个月的饭。Tóngyàng shí ge zì, huàn ge dìfang tíngdùn, gǎn rén de huà jiù chéngle liú rén de huà, zhǔrén zhǐhǎo yòu zhǔnbèile yí ge yuè de fàn.Vẫn mười chữ ấy, đổi chỗ ngắt một chút, lời đuổi khách thành lời mời ở lại, chủ nhà đành lo thêm một tháng cơm.
Giao kèo của thầy đồ
有位财主很小气,请了一位教书先生,两人要先写好合同。Yǒu wèi cáizhǔ hěn xiǎoqi, qǐngle yí wèi jiāoshū xiānsheng, liǎng rén yào xiān xiěhǎo hétong.Có ông nhà giàu rất keo kiệt, mời một thầy đồ về dạy học, hai bên phải viết giao kèo trước.
先生提笔写道:“无鸡鸭亦可无鱼肉亦可青菜豆腐不可少不得工钱”。Xiānsheng tíbǐ xiědào: "Wú jī yā yì kě wú yú ròu yì kě qīngcài dòufu bù kě shǎo bù dé gōngqián".Thầy đồ cầm bút viết một dòng liền, nói về chuyện cơm nước và tiền công.
财主一看,乐坏了,他读的是:“无鸡鸭亦可,无鱼肉亦可,青菜豆腐不可少,不得工钱。”Cáizhǔ yí kàn, lèhuài le, tā dú de shì: "Wú jī yā yì kě, wú yú ròu yì kě, qīngcài dòufu bù kě shǎo, bù dé gōngqián."Ông nhà giàu đọc xong sướng rơn, ông ngắt thế này: “Không gà vịt cũng được, không cá thịt cũng được, rau xanh đậu phụ không được thiếu, không lấy tiền công.”
他想:只要给点青菜豆腐,连工钱都不用付,太划算了!马上签了字。Tā xiǎng: zhǐyào gěi diǎn qīngcài dòufu, lián gōngqián dōu búyòng fù, tài huásuàn le! Mǎshàng qiānle zì.Ông nghĩ: chỉ cần cho ít rau với đậu phụ, đến tiền công cũng khỏi trả, quá hời! Thế là ký ngay.
Đọc lại cho đúng
到了吃饭的时候,桌上果然只有青菜豆腐,先生却拍着桌子不干了。Dàole chīfàn de shíhou, zhuō shang guǒrán zhǐyǒu qīngcài dòufu, xiānsheng què pāizhe zhuōzi bú gàn le.Đến bữa, trên mâm quả nhiên chỉ có rau với đậu phụ, nhưng thầy đồ lại đập bàn không chịu.
他指着合同,换个地方断句,一字一句地念:“无鸡,鸭亦可;无鱼,肉亦可;青菜豆腐不可;少不得工钱!”Tā zhǐzhe hétong, huàn ge dìfang duànjù, yí zì yí jù de niàn: "Wú jī, yā yì kě; wú yú, ròu yì kě; qīngcài dòufu bù kě; shǎo bu de gōngqián!"Thầy chỉ vào giao kèo, ngắt câu ở chỗ khác, đọc rành rọt từng chữ: “Không có gà, vịt cũng được; không có cá, thịt cũng được; rau xanh đậu phụ thì không được; tiền công không được thiếu!”
财主张着嘴,半天说不出话来,白纸黑字,是他自己签的。Cáizhǔ zhāngzhe zuǐ, bàntiān shuō bu chū huà lái, bái zhǐ hēi zì, shì tā zìjǐ qiān de.Ông nhà giàu há hốc miệng, mãi chẳng nói nên lời, giấy trắng mực đen, chính tay ông ký.
从那以后,先生顿顿有鸡有鱼,工钱也一分没少。Cóng nà yǐhòu, xiānsheng dùndùn yǒu jī yǒu yú, gōngqián yě yì fēn méi shǎo.Từ đó, bữa nào thầy cũng có gà có cá, tiền công cũng không thiếu một xu.
Đọc kỹ trước khi ký
所以签任何东西以前,最好像那位先生一样,每个字都读清楚,再想想别人会怎么读。Suǒyǐ qiān rènhé dōngxi yǐqián, zuìhǎo xiàng nà wèi xiānsheng yíyàng, měi ge zì dōu dú qīngchu, zài xiǎngxiang biérén huì zěnme dú.Nên trước khi ký bất cứ thứ gì, tốt nhất hãy như thầy đồ kia, đọc rõ từng chữ, rồi nghĩ xem người khác sẽ đọc thế nào.
HạTiếng Việt cũng có những câu đổi chỗ ngắt là đổi nghĩa. Lần sau đọc một câu tiếng Trung dài, bạn thử tự ngắt câu xem mình hiểu có đúng không.
HạMuốn nghe trọn mọi tập, đọc lời thoại từng câu và luyện bài tập kèm theo, bạn dùng Premium trên web nhé.
HạMình là Hạ. Hẹn gặp lại bạn ở tập sau, trên 123tiengtrung.com.